Thứ Sáu Tuần XXV – Mùa Thường Niên
Gv 3,1-11 • Tv 143,1a và 2abc.3-4 (Đ.c.1a) • Lc 9, 18-22
Thầy là Đấng Ki-tô của Thiên Chúa. Con Người phải chịu đau khổ nhiều.
✠ Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca
18 Hôm ấy, Đức Giê-su cầu nguyện một mình. Các môn đệ cũng ở đó với Người, và Người hỏi các ông rằng: “Dân chúng nói Thầy là ai?” 19 Các ông thưa: “Họ bảo Thầy là ông Gio-an Tẩy Giả, nhưng có kẻ thì bảo là ông Ê-li-a, kẻ khác lại cho là một trong các ngôn sứ thời xưa đã sống lại.” 20 Người lại hỏi: “Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?” Ông Phê-rô thưa: “Thầy là Đấng Ki-tô của Thiên Chúa.” 21 Nhưng Người nghiêm giọng truyền các ông không được nói điều ấy với ai.
22 Người còn nói: “Con Người phải chịu đau khổ nhiều, bị các kỳ mục, thượng tế cùng kinh sư loại bỏ, bị giết chết, và ngày thứ ba sẽ trỗi dậy.”
Chú giải Tin Mừng Lc 9,18-22
Sau câu chuyện liên quan đến vua Hêrôđê, mà như chúng ta đã thấy, là một dấu chỉ hướng đến những biến cố sẽ xảy ra sau này, các môn đệ trở về sau chuyến đi truyền giáo. Phần tiếp theo không được đưa vào các bài đọc của chúng ta. Thật ra, Đức Giêsu đã đưa các ông đến một nơi thanh vắng để họ có thể nghỉ ngơi và nhìn lại những gì mình đã làm. Tuy nhiên, đám đông luôn khao khát nghe Người lại tìm đến. Đức Giêsu đã nuôi dưỡng họ bằng Lời Thiên Chúa, chữa lành họ, và cuối cùng, qua chính các môn đệ, Người cho họ ăn bánh và cá khi nói:
“Chính anh em hãy cho họ ăn.”
Câu chuyện này đánh dấu một bước tiến nữa trong việc Nhóm Mười Hai tham dự vào sứ mạng của Đức Giêsu, đồng thời dẫn chúng ta đến bài Tin Mừng hôm nay.
Trong bài đọc này, chúng ta thấy Đức Giêsu cầu nguyện một mình. Như đã thấy trước đây, Luca nhiều lần nhắc đến việc Đức Giêsu cầu nguyện, đặc biệt trước những biến cố quan trọng trong đời sống công khai của Người. Có người có thể tự hỏi: Đức Giêsu thì cần cầu nguyện về điều gì? Câu hỏi như thế có lẽ cho thấy một quan niệm khá hạn hẹp về cầu nguyện, chẳng hạn coi cầu nguyện chỉ là điều chúng ta làm khi muốn xin Thiên Chúa một điều gì đó, hoặc khi buồn phiền hay gặp khó khăn.
Nhưng xét cho cùng, cầu nguyện là đi vào sự hiệp thông với Thiên Chúa, và chắc chắn đó là điều Đức Giêsu luôn muốn thực hiện. Cầu nguyện cũng là con đường giúp chúng ta nhận ra thánh ý Thiên Chúa đang đi vào cuộc đời mình như thế nào. Đối với Đức Giêsu, điều này luôn có tầm quan trọng tuyệt đối, bởi Người nói:
“Tôi và Chúa Cha là một.” (Ga 10,30)
Tuy nhiên, Đức Giêsu không hoàn toàn ở một mình. Tin Mừng cho biết các môn đệ đang ở với Người. Liệu các ông có cùng cầu nguyện với Người không? Sau này, chính các ông sẽ xin Đức Giêsu dạy mình cầu nguyện.
Tất cả những điều này là cách Luca dẫn chúng ta đến một trong những cao điểm của cả ba Tin Mừng Nhất Lãm: mạc khải về căn tính đích thực của Đức Giêsu. Qua các Tin Mừng Nhất Lãm khác, chúng ta biết biến cố này xảy ra tại Xêdarê Philípphê, một vùng có cả người Do Thái lẫn dân ngoại sinh sống, nằm ngoài lãnh thổ của Hêrôđê.
Đức Giêsu hỏi các môn đệ:
“Đám đông nói Thầy là ai?”
Các ông đưa ra nhiều câu trả lời khác nhau: có người nói Người là Gioan Tẩy Giả sống lại; người khác cho rằng Người là Êlia, vị ngôn sứ được mong đợi sẽ trở lại để loan báo Đấng Mêsia sắp đến; hoặc Người là một trong những vị đại ngôn sứ thời xưa.
Nhưng rồi Đức Giêsu hỏi:
“Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?”
Phêrô, thay mặt tất cả các môn đệ, trả lời thật đơn giản:
“Thầy là Đấng Kitô của Thiên Chúa.”
Một số bản dịch Kinh Thánh dùng từ Hy Lạp Christos, tức Kitô. “Kitô” không phải là một tên riêng nhưng là một tước hiệu, có nghĩa là “Đấng được xức dầu”. Từ này tương đương với từ Messiah trong tiếng Hípri. Việc xức dầu ám chỉ một người được đặt làm vua; và trong trường hợp này, đó chính là Đấng được xức dầu làm Vua Cứu Độ của Israel.
Nói cách khác, Phêrô đang tuyên xưng rằng con người đang đứng trước mặt ông chính là Đấng Cứu Thế mà dân Do Thái từ lâu mong đợi. Đây là một bước ngoặt đầy ý nghĩa trong mối tương quan giữa Đức Giêsu và các môn đệ.
Những lời tiếp theo của Đức Giêsu thoạt nghe có vẻ bất ngờ, thậm chí mâu thuẫn. Người nghiêm cấm các môn đệ không được nói điều này với bất cứ ai. Chẳng phải họ cần phải làm điều hoàn toàn ngược lại sao?
Nhưng dân chúng lúc ấy chưa sẵn sàng đón nhận mạc khải này. Họ có một quan niệm rất giới hạn và định kiến về ý nghĩa của việc Đấng Mêsia xuất hiện. Họ nhìn Đấng Mêsia chủ yếu dưới góc độ chính trị: một vị giải phóng dân tộc sẽ đánh đuổi và tiêu diệt người Rôma cũng như mọi kẻ thù của dân Do Thái, rồi khôi phục lại vinh quang thuở trước của Israel.
Ngay cả sau biến cố Phục Sinh, Luca vẫn kể rằng chính các môn đệ đã hỏi Đức Giêsu:
“Thưa Thầy, có phải bây giờ là lúc Thầy khôi phục vương quốc Israel không?” (Cv 1,6)
Ngay cả vào thời điểm muộn như thế, quan niệm của các ông vẫn không khác bao nhiêu so với quan niệm của dân chúng. Còn vào thời điểm của bài Tin Mừng hôm nay, có lẽ trong lòng các ông đang cảm thấy tự hào vì mình là những người đầu tiên được đặc ân biết được bí mật này.
Nếu quả thật các ông nghĩ như thế, thì chẳng bao lâu sau họ đã phải hoàn toàn vỡ mộng. Gần như ngay lập tức, Đức Giêsu nói tiếp:
“Con Người phải chịu đau khổ nhiều, bị các kỳ mục, thượng tế cùng kinh sư loại bỏ, bị giết chết, và ngày thứ ba sẽ trỗi dậy.”
Đây là lần đầu tiên trong Tin Mừng Luca, Đức Giêsu gọi mình là “Con Người”. Tước hiệu này xuất hiện tám mươi mốt lần trong bốn sách Tin Mừng và chỉ được Đức Giêsu dùng để nói về chính mình. Trong sách Đaniel (7,13-14), chúng ta thấy hình ảnh “Con Người” như một nhân vật thuộc thiên giới, được Thiên Chúa trao ban quyền thống trị, vinh quang và vương quyền. Việc Đức Giêsu sử dụng tước hiệu này theo nghĩa Mêsia càng trở nên rõ ràng vì nó xuất hiện ngay sau lời tuyên xưng của Phêrô rằng Người là Đấng Kitô, tức Đấng Mêsia.
Qua Tin Mừng Mátthêu và Máccô, chúng ta biết rằng các môn đệ — đặc biệt là Phêrô — sững sờ trước những lời này của Đức Giêsu và hoàn toàn không muốn chấp nhận chúng. Những gì Đức Giêsu nói trái ngược hoàn toàn với mọi mong đợi của họ về Đấng Mêsia. Hơn nữa, họ không thể chịu nổi ý nghĩ rằng những điều khủng khiếp như thế lại xảy đến với Thầy mình.
Đối với họ, điều ấy hoàn toàn không thể hiểu nổi. Trước hết, Đức Giêsu, Đấng Mêsia, lại sẽ bị chính các nhà lãnh đạo của dân mình loại bỏ và trao nộp. Thứ đến, Người sẽ phải trải qua một cái chết khủng khiếp và nhục nhã. Còn việc Người sẽ “trỗi dậy” vào ngày thứ ba — dù điều ấy có nghĩa gì đi nữa đối với họ lúc ấy — cũng chẳng giúp họ bớt hoang mang bao nhiêu.
Nhưng như Tin Mừng Máccô cho thấy, đây lại là một bước tiến mới trong hành trình của các môn đệ với Đức Giêsu. Giờ đây, họ đã nhận ra Người là Đấng Mêsia; nhưng bước tiếp theo là họ phải học biết Người sẽ là một Đấng Mêsia như thế nào, và Người sẽ giải thoát không chỉ dân tộc mình mà còn mọi dân tộc trên toàn thế giới bằng cách nào.
Dĩ nhiên, chúng ta cũng phải không ngừng trải qua chính hành trình ấy. Chúng ta cũng cần ngày càng đào sâu sự hiểu biết về căn tính đích thực của Đức Giêsu. Chúng ta cần hiểu rằng Đấng Mêsia chịu đau khổ và chịu chết không chỉ là con đường Đức Giêsu phải đi để giao hoà chúng ta với Thiên Chúa, mà đó cũng là con đường chúng ta phải sẵn sàng bước theo Người. Chúng ta cần học cách nhận ra sức mạnh cứu độ và chữa lành ẩn chứa ngay trong những đau đớn, khổ đau, thất vọng và thất bại của cuộc đời mình.
Nguồn: https://sacredspace.com/commentary/o2256g/
Sống Lời Chúa:
“Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?” Câu hỏi ấy hôm nay được Đức Giêsu đặt trực tiếp cho tôi. Tôi có thể biết nhiều điều về Chúa, đọc Kinh Thánh, tham dự Thánh lễ và tuyên xưng Người là Đấng Kitô; nhưng câu trả lời chân thật nhất không chỉ nằm trên môi miệng mà được thể hiện bằng chính cách tôi sống. Theo Đức Giêsu là chấp nhận rằng con đường của Người đi qua thập giá để đến phục sinh. Vì thế, những đau khổ, thất vọng hay thất bại không nhất thiết là dấu hiệu Thiên Chúa vắng mặt. Chính trong những hoàn cảnh ấy, tôi được mời gọi tín thác và bước theo Chúa sâu xa hơn. Hôm nay, tôi dành ít phút thinh lặng trước Chúa và tự hỏi: “Lạy Chúa Giêsu, Chúa thực sự là ai đối với con?”
