Thứ Tư Tuần XXIII – Mùa Thường Niên
1 Cr 7,25-31 • Tv 44,11-12.14-15.16-17(Đ.c.11a) • Lc 6,20-26
Phúc cho anh em là những kẻ nghèo khó. Khốn cho các ngươi là những kẻ giàu có.
✠ Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca
20 Khi ấy, Đức Giê-su dừng lại ở một chỗ đất bằng. Nơi đây có đông đảo dân chúng tìm đến với Người. Đức Giê-su ngước mắt lên nhìn các môn đệ và nói:
“Phúc cho anh em là những kẻ nghèo khó,
vì Nước Thiên Chúa là của anh em.
21“Phúc cho anh em là những kẻ bây giờ đang phải đói,
vì Thiên Chúa sẽ cho anh em được no lòng.
“Phúc cho anh em là những kẻ bây giờ đang phải khóc,
vì anh em sẽ được vui cười.
22 “Phúc cho anh em khi vì Con Người mà bị người ta oán ghét, khai trừ, sỉ vả và bị xoá tên như đồ xấu xa. 23 Ngày đó, anh em hãy vui mừng nhảy múa, vì này đây phần thưởng dành cho anh em ở trên trời thật lớn lao. Bởi lẽ các ngôn sứ cũng đã từng bị cha ông họ đối xử như thế.
24 “Nhưng khốn cho các ngươi là những kẻ giàu có, vì các ngươi đã được phần an ủi của mình rồi.
25 “Khốn cho các ngươi, hỡi những kẻ bây giờ đang được no nê, vì các ngươi sẽ phải đói.
“Khốn cho các ngươi, hỡi những kẻ bây giờ đang được vui cười, vì các ngươi sẽ phải sầu khổ khóc than.
26 “Khốn cho các ngươi khi được mọi người ca tụng, vì các ngôn sứ giả cũng đã từng được cha ông họ đối xử như thế.”
Chú giải Lc 6,20-26
Hôm nay, chúng ta bắt đầu phần thường được gọi là “Bài giảng trên đồng bằng” của Tin Mừng Luca, ít nhiều song song với “Bài giảng trên núi” của Matthêu. Bài giảng của Luca ngắn hơn nhiều, nhưng cả hai đều bắt đầu bằng các Mối Phúc và kết thúc với dụ ngôn về những người xây nhà. Một số nội dung nằm trong Bài giảng trên núi của Matthêu lại xuất hiện ở những chỗ khác trong Tin Mừng Luca, bởi vì bài giảng của Matthêu gồm nhiều lời dạy khác nhau của Đức Giêsu được tập hợp lại thành một bài. Luca cũng lược bỏ những chất liệu mang tính Do Thái đặc thù trong Matthêu, vì chúng không thích hợp lắm với các độc giả dân ngoại của ông.
Có thể tóm tắt Bài giảng trên đồng bằng của Luca như sau:
- Mở đầu với những lời chúc phúc và những lời khốn (cc. 20-26).
- Yêu thương kẻ thù (cc. 27-36).
- Những đòi hỏi của tình yêu đối với người thân cận (cc. 37-42).
- Việc lành như bằng chứng cho thấy một người là tốt lành (cc. 43-45).
- Dụ ngôn về việc lắng nghe và đem lời Đức Giêsu ra thực hành (cc. 46-49).
Tương tự Bài giảng trên núi của Matthêu, Bài giảng trên đồng bằng của Luca bắt đầu bằng phiên bản các Mối Phúc của ông. Tuy nhiên, giữa hai bản có những khác biệt đáng chú ý. Trong khi Matthêu có tám Mối Phúc — một số người cho rằng thực ra là bảy — thì Luca có bốn lời “Phúc cho…” và bốn lời “Khốn cho…” tương phản với nhau. Đúng với lối trình bày không khoan nhượng của Luca khi nói đến việc bước theo Đức Giêsu, ngôn ngữ của ông trực tiếp và mạnh mẽ hơn nhiều, và rất có thể gần với những gì Đức Giêsu thực sự đã nói.
Các Mối Phúc của Matthêu đề nghị một loạt thái độ phản ánh tinh thần của Nước Thiên Chúa — những phẩm chất cần có trong một đời sống Kitô hữu và một đời sống nhân bản đích thực. Trái lại, Luca nói đến những hoàn cảnh cụ thể, vật chất của cuộc sống hiện tại, những hoàn cảnh rồi sẽ bị đảo ngược. Về sau trong Tin Mừng này, điều ấy được minh họa rất rõ nét qua câu chuyện người phú hộ và anh Ladarô (Lc 16,19-30).
Luca cũng để Đức Giêsu nói trực tiếp ở ngôi thứ hai: “Phúc cho anh em…” và “Khốn cho các ngươi…”, thay vì dùng ngôi thứ ba như Matthêu: “Phúc thay ai…”. Luca cũng không nói “những người có tinh thần nghèo khó”, nhưng nói “anh em là những kẻ nghèo khó”, và chắc chắn ông muốn nói đến những người nghèo về vật chất.
Đức Giêsu tiếp tục tuyên bố rằng thật có phúc cho:
“…anh em là những kẻ bây giờ đang phải đói… anh em là những kẻ bây giờ đang phải khóc… anh em khi vì Con Người mà bị người ta oán ghét, khai trừ, sỉ vả và xóa tên như đồ xấu xa.”
Không nghi ngờ gì, các Mối Phúc trong Matthêu có thể được đọc theo nghĩa nghèo khó thiêng liêng và đói khát sự công chính; mà thực ra, đó cũng là những hình thức nghèo khó và đói khát thực sự. Trái lại, Tin Mừng Luca đặc biệt hướng đến những người nghèo khó và khốn khổ về vật chất, và chúng ta phải cẩn thận đừng làm lệch trọng tâm khỏi họ. Chính vì thế, Luca trình bày Đức Giêsu sinh ra trong nghèo khó và chết trần trụi, hoàn toàn túng thiếu, thậm chí bị chính những “bạn hữu” của mình bỏ rơi.
Đức Giêsu nói với những người nghèo khó, đói khát và bị ngược đãi:
“Ngày đó, anh em hãy vui mừng nhảy múa, vì này đây phần thưởng dành cho anh em ở trên trời thật lớn lao. Bởi lẽ các ngôn sứ cũng đã từng bị cha ông họ đối xử như thế.”
Và đó cũng chính là cách người ta sẽ đối xử với Đức Giêsu, vị Ngôn Sứ.
Thoạt đọc, những lời này có vẻ giống như một ví dụ điển hình về quan niệm cho rằng tôn giáo là “thuốc phiện của nhân dân”: Hãy vui lên vì bây giờ bạn đang phải chịu một cuộc sống khốn khổ, bởi vì một tương lai tuyệt vời đang chờ đợi bạn ở thế giới bên kia — như nhà vô thần Karl Marx từng mỉa mai mô tả.
Phần thứ hai có lẽ còn khó được đón nhận hơn trong thế giới phát triển ngày nay:
- Nhưng khốn cho các ngươi là những kẻ giàu có, vì các ngươi đã được phần an ủi của mình rồi.
- Khốn cho các ngươi, hỡi những kẻ bây giờ đang được no nê, vì các ngươi sẽ phải đói.
- Khốn cho các ngươi, hỡi những kẻ bây giờ đang được vui cười, vì các ngươi sẽ phải sầu khổ khóc than.
- Khốn cho các ngươi khi được mọi người ca tụng, vì các ngôn sứ giả cũng đã từng được cha ông họ đối xử như thế.
Chúng ta phải hiểu thế nào về những lời dường như đảo lộn hoàn toàn cách nhìn thông thường của mình?
Những lời ấy phải được nhìn dưới ánh sáng của Nước Thiên Chúa, nghĩa là trong viễn tượng về một xã hội mà Đức Giêsu đến để thiết lập: một xã hội đặt nền tảng trên tình yêu thương lẫn nhau, sự chia sẻ và nâng đỡ nhau. Nước Thiên Chúa ấy dành cho thế giới này, chứ không chỉ cho đời sau.
Sự xuất hiện của một xã hội như thế chắc chắn phải là Tin Mừng cho những người nghèo khó và túng thiếu — cả về vật chất lẫn những phương diện khác; cho những người đang đói — cả đói khát thể lý lẫn những cơn đói khác; cho những người bị đè nặng bởi nỗi đau buồn sâu xa; và cho những người bị ngược đãi, loại trừ vì trung thành với Đức Giêsu và Con Đường của Người.
Ngược lại, đó sẽ không phải là tin vui đối với những người chỉ biết quy về mình, những người tích lũy của cải vật chất bằng sự thiệt thòi của người khác; những người hưởng thụ quá mức những tài nguyên của thế giới; những người sống một cuộc đời chỉ xoay quanh khoái lạc và thú vui cá nhân; cũng như những người sống nhờ vào sự ganh tị và tung hô của những người chung quanh.
Thực ra, họ không thuộc về Nước Thiên Chúa ấy. Muốn thực sự bước vào Nước Thiên Chúa, họ phải trút bỏ những bận tâm và ám ảnh ấy, phải biết buông bỏ. Thay vì chỉ tập trung vào câu hỏi “Tôi có thể nhận được gì?”, họ phải chuyển sang câu hỏi “Tôi có thể chia sẻ những gì mình đang có?”
Một ví dụ rõ ràng là người thanh niên giàu có trong Tin Mừng. Anh giàu biết bao — thế nhưng lại buồn biết bao! Hãy so sánh anh với ông Dakêu, người mà chúng ta sẽ gặp ở phần sau của Tin Mừng Luca.
Nguồn: https://sacredspace.com/commentary/o2234g/
Sống Lời Chúa:
Lời Đức Giêsu hôm nay mời tôi nhìn lại cách mình sử dụng những gì Chúa đã trao ban. Tôi có đang quá bận tâm đến việc mình có gì, được gì và được người khác nhìn nhận thế nào, mà quên những người đang thiếu thốn bên cạnh mình không? Để bước vào Nước Thiên Chúa tôi cần một sự chuyển hướng của trái tim: từ tích lũy sang sẻ chia, từ hưởng thụ sang phục vụ, từ chỉ nghĩ đến mình sang quan tâm đến người khác.
