Thứ Tư Tuần XXVIII – Mùa Thường Niên
Gl 5,18-25 • Tv 1,1-2.3.4 và 6 (Đ. x. Ga 8,12) • Lc 11,42-46
Khốn cho các người, hỡi các người Pha-ri-sêu ! Khốn cho cả các người nữa, hỡi các nhà thông luật.
✠ Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca
42 Khi ấy, Đức Giê-su nói: “Khốn cho các người, hỡi các người Pha-ri-sêu! Các người nộp thuế thập phân về bạc hà, vân hương, và đủ thứ rau cỏ, mà xao lãng lẽ công bình và lòng yêu mến Thiên Chúa. Các điều này phải làm, mà các điều kia cũng không được bỏ. 43 Khốn cho các người, hỡi các người Pha-ri-sêu! Các người thích ngồi ghế đầu trong hội đường, thích được người ta chào hỏi ở nơi công cộng. 44 Khốn cho các người ! Các người như mồ mả không có gì làm dấu, người ta giẫm lên mà không hay.”
45 Một người trong số các nhà thông luật lên tiếng nói: “Thưa Thầy, Thầy nói như vậy là nhục mạ cả chúng tôi nữa!” 46 Đức Giê-su nói : “Khốn cho cả các người nữa, hỡi các nhà thông luật! Các người chất trên vai kẻ khác những gánh nặng không thể gánh nổi, còn chính các người, thì dù một ngón tay cũng không động vào.”
Chú giải Tin Mừng Lc 11,42–46
Hôm nay, Đức Giêsu tiếp tục phê phán những thái độ của người Pharisêu. Không nên hiểu những lời này là áp dụng cho tất cả người Pharisêu, bởi nhiều người trong số họ là những người tốt. Chính thánh Phaolô từng là người Pharisêu, cũng như ông Nicôđêmô, người đã đến gặp Đức Giêsu vào ban đêm, và ông Gamaliên, người đã khuyên phải thận trọng trong việc bách hại các môn đệ Đức Giêsu, như sách Công vụ Tông đồ thuật lại (Cv 5,34). Đúng hơn, cần hiểu rằng Đức Giêsu đang phê phán một lối suy nghĩ rất dễ xuất hiện nơi các Kitô hữu chúng ta và, nếu thành thật nhìn nhận, đôi khi ngay trong chính bản thân mình.
Ở đây, Đức Giêsu phê phán người Pharisêu vì họ giữ tỉ mỉ cả những quy định nhỏ nhặt nhất. Người không lên án việc tuân giữ ấy tự nó, nhưng lên án việc họ bỏ qua lòng yêu mến Thiên Chúa, là điều thực sự quan trọng. Người cũng phê phán thói ham địa vị của họ. Người Pharisêu mong được người khác kính trọng và dành cho những vinh dự đặc biệt, vì họ cho rằng mình tuân giữ đạo cách trổi vượt hơn người khác. Họ muốn được ngồi những chỗ danh dự trong hội đường và được người ta chào hỏi một cách khúm núm ngoài đường phố.
Thông thường, các ngôi mộ được quét vôi trắng để người ta không vô tình bước lên. Người Pharisêu giống như những ngôi mộ không có dấu hiệu nhận biết: người ta vô tình chạm phải và vì thế bị ô uế theo nghi thức. Nói cách khác, những người tiếp xúc với họ không nhận ra rằng, bên dưới lớp vỏ đạo đức, họ thực sự chứa đầy sự mục nát và hư hỏng. Ở một đoạn Tin Mừng khác, Đức Giêsu cũng ví người Pharisêu như những ngôi mộ tô vôi: vẻ sạch sẽ bên ngoài che giấu sự mục nát bên trong.
Trong quá khứ — và có lẽ tại một số nơi, điều này vẫn còn xảy ra — hàng giáo sĩ thường mong được dành cho những vinh dự tương tự. Rất nhiều khi, người ta tự nguyện làm như thế vì thực lòng kính trọng giám mục hay linh mục của mình. Tuy nhiên, đôi lúc những vinh dự ấy lại bị đòi hỏi hoặc được xem là điều đương nhiên, thay vì được đón nhận cách nhã nhặn và khiêm nhường. Nhưng như người ta vẫn nói: “Áo dòng không làm nên người tu sĩ, cổ áo giáo sĩ không làm nên linh mục, và mũ mitra không làm nên giám mục.”
Lúc ấy, “một người trong số các nhà thông luật” — tức một kinh sư — lên tiếng phản đối, vì khi nói như thế về người Pharisêu, Đức Giêsu cũng đụng đến họ, bởi một số kinh sư cũng thuộc nhóm Pharisêu. Nhưng họ cũng đáng bị phê phán, vì những cách giải thích hẹp hòi của họ về các chi tiết vụn vặt trong Lề Luật khiến người dân bình thường khó tuân giữ, trong khi chính họ lại chẳng làm gì để giúp đỡ. Hơn nữa, họ còn thêm các luật lệ và quy định vào Luật Môsê, không giúp người ta tuân giữ những điều ấy, nhưng lại tìm cách để chính mình có thể né tránh.
Qua nhiều thế kỷ, chính Giáo Hội cũng không tránh khỏi những lời phê bình về phương diện này. Và có lẽ điều ấy vẫn còn đúng hôm nay. Các giám mục và linh mục đã nhiều lần đặt những gánh nặng lên vai các tín hữu mà không giúp họ bao nhiêu trong việc mang lấy những gánh nặng ấy. Đôi khi, những người lãnh đạo trong Giáo Hội quan tâm đến việc duy trì các thực hành truyền thống hơn là dẫn đưa con người đến lòng yêu mến Đức Kitô và yêu thương nhau sâu xa hơn.
Tuy nhiên, thái độ này không chỉ có nơi hàng giáo sĩ. Cha mẹ cũng có thể mắc lỗi khi dùng hai tiêu chuẩn khác nhau: một quy tắc cho mình và một quy tắc khác cho con cái. Tương tự, thầy cô đối với học sinh, hoặc người sử dụng lao động đối với nhân viên, cũng có thể hành xử theo kiểu: “Hãy làm như tôi nói, đừng làm như tôi làm.” Thói Pharisêu quả thực vẫn tồn tại và rất phổ biến trong xã hội chúng ta, nhưng người đầu tiên tôi cần sửa đổi chính là bản thân tôi.
Sống Lời Chúa
Đức Giêsu không bảo xem nhẹ việc giữ luật, nhưng mời gọi đặt công lý và lòng yêu mến Thiên Chúa vào trung tâm đời sống đạo. Những lời kinh và việc đạo đức cần sinh hoa trái trong cách tôi sống với người khác. Hôm nay, tôi dành ít phút xét mình: Tôi có nghiêm khắc với người khác nhưng dễ dãi với bản thân? Tôi có tìm sự kính trọng hơn là âm thầm phục vụ? Tôi có đòi hỏi người thân làm điều mà chính mình chưa thực hiện?
