Trong các sách Tin Mừng, người ta thường đặt câu hỏi cho Đức Giêsu. Đôi khi vì họ cảm thấy khó hiểu về Người. Những lúc khác, vì họ nhận ra rằng Người biết nhiều hơn họ. Đức Giêsu cũng đặt câu hỏi cho người khác. Trong Tin Mừng Gioan, Đức Giêsu mặc khải căn tính của mình cho bà Mácta, chị của Ladarô vừa mới qua đời. Người nói với bà: “Thầy là sự sống lại và là sự sống. Ai tin vào Thầy, thì dù đã chết, cũng sẽ được sống. Ai sống và tin vào Thầy, sẽ không bao giờ phải chết.” Rồi Người hỏi bà: “Chị có tin thế không?” Chúng ta có thể nghe câu hỏi này như được ngỏ với mỗi người chúng ta. Khi tôi đọc đoạn Tin Mừng này trong giờ cầu nguyện tại nhà quàn hoặc tại nhà người quá cố, tôi thường xúc động khi thấy một số người hiện diện tự nhiên thưa lên: “Có”, ngay sau khi tôi đọc câu hỏi của Đức Giêsu, thậm chí trước cả khi tôi kịp đọc câu trả lời của bà Mácta. Họ nghe câu hỏi ấy như đang được Đức Giêsu trực tiếp ngỏ với chính mình.
Trong bài Tin Mừng hôm nay, Đức Giêsu đặt cho các môn đệ hai câu hỏi. Câu hỏi thứ nhất khá dễ trả lời: “Người ta nói Con Người là ai?” Có lẽ chúng ta cũng có thể trả lời câu hỏi này mà không quá khó khăn. Ít ra, chúng ta có thể đoán được người khác đang nói gì về Đức Giêsu. Tuy nhiên, câu hỏi thứ hai mà Đức Giêsu đặt ra cho các môn đệ thì sâu xa và thách thức hơn: “Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?” Đây là câu hỏi được ngỏ cách rất riêng tư với các môn đệ, và cũng được ngỏ cách rất riêng tư với từng người chúng ta.
Câu hỏi này khó trả lời hơn câu Đức Giêsu hỏi bà Mácta: “Chị có tin thế không?” Nó không thể được trả lời đơn giản bằng một tiếng “có” hay “không”. Tôi nói Đức Giêsu là ai? Câu hỏi ấy đòi chúng ta phải suy nghĩ trước khi trả lời. Nó mời gọi tôi nhìn lại hình ảnh của mình về Đức Giêsu. Đức Giêsu là ai đối với tôi? Người giữ vị trí nào trong cuộc đời tôi?
Ở những thời điểm khác nhau trong cuộc đời, câu hỏi này có thể dẫn đến những câu trả lời khác nhau. Điều đó tùy thuộc vào mối tương quan của chúng ta với Chúa vào từng thời điểm. Cách chúng ta trả lời câu hỏi ấy khi còn nhỏ sẽ khác với cách chúng ta trả lời khi đã trưởng thành. Cách chúng ta trả lời lúc tuổi già cũng có thể khác với câu trả lời ở tuổi trung niên. Mối tương quan của chúng ta với Chúa có thể thay đổi trong suốt cuộc đời. Có những giai đoạn Người chỉ hiện diện rất mờ nhạt bên lề cuộc sống chúng ta. Nhưng cũng có những lúc Người lại trở thành trung tâm của đời ta. Tôi thường bị thu hút bởi những lời trong một bài hát của một nhạc sĩ thánh ca đương đại: “Ngài là trung tâm, Ngài là sự sống của con; lạy Chúa, Ngài là trung tâm đời con.” Chúng ta có thể khao khát đặt Chúa ở trung tâm cuộc đời mình, nhưng vì nhiều lý do khác nhau, Người vẫn có thể bị chúng ta đẩy sang một bên.
Khi Đức Giêsu hỏi các môn đệ: “Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?”, Phêrô đã tiến lên và thay mặt các môn đệ khác trả lời: “Thầy là Đấng Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống.” Vào thời điểm này trong cuộc đời Phêrô, Đức Giêsu đang ở vị trí trung tâm. Tuy nhiên, chẳng bao lâu sau, Phêrô lại xa rời Chúa. Ông đã không thể tỉnh thức với Người trong vườn Ghếtsêmani; ông công khai chối bỏ mọi liên hệ với Đức Giêsu trong sân dinh vị thượng tế; ông bỏ rơi Đức Giêsu trong giờ thương khó.
Trong bài Tin Mừng hôm nay, khi Đức Giêsu gọi Phêrô là tảng đá mà trên đó Người sẽ xây Hội Thánh của Người, hẳn Người biết rõ Phêrô là một con người đầy yếu đuối và bất toàn. Thế nhưng, Người vẫn trao cho ông một trách nhiệm lớn lao. Hình ảnh “chìa khóa” nói lên quyền bính, còn ngôn ngữ “cầm buộc và tháo cởi” gợi đến quyền giảng dạy. Phêrô được trao một trách nhiệm đặc biệt là giải thích giáo huấn của Đức Giêsu cho toàn thể Hội Thánh, và nhờ đó giúp mở những cánh cửa dẫn vào Nước Thiên Chúa cho mọi người.
Thế nhưng, sau đó Phêrô đã cho thấy mình chẳng có vẻ gì là một “tảng đá” trong lòng trung thành với Đức Giêsu. Dẫu vậy, Đức Giêsu vẫn luôn trung tín với ông. Khi sống lại, Chúa đã tái xác nhận vai trò của Phêrô như người mục tử đứng đầu Hội Thánh. Mặc dù mối tương quan của Phêrô với Đức Giêsu có lúc nồng nhiệt, có lúc nguội lạnh, mối tương quan của Đức Giêsu với Phêrô vẫn luôn bền vững. Dù Phêrô nhiều lần bất trung, Đức Giêsu vẫn luôn trung tín.
Cách Đức Giêsu đối xử với Phêrô mặc khải cho chúng ta một điều rất quan trọng về mối tương quan của Người với mỗi người chúng ta. Cách chúng ta tương quan với Chúa có thể thay đổi khi chúng ta đi qua những chặng đường khác nhau của cuộc đời. Vai trò và ảnh hưởng của Người trong cuộc sống chúng ta có thể rất khác nhau từ giai đoạn này sang giai đoạn khác. Nhưng cách Chúa tương quan với chúng ta thì không thay đổi theo thời gian. Tình yêu của Người dành cho chúng ta luôn bền vững và trung tín.
Theo lời Thánh Vịnh hôm nay, mỗi người chúng ta đều có thể thưa lên: “Con cảm tạ Ngài vì Ngài thành tín và yêu thương.” Bởi vì Chúa nhìn chúng ta bằng ánh mắt yêu thương, Người nhận ra những điều tốt đẹp mà chúng ta có khả năng thực hiện. Cho dù chúng ta trả lời thế nào trước câu hỏi: “Còn anh em, anh em bảo Thầy là ai?”, Chúa vẫn có một ý định yêu thương dành cho cuộc đời mỗi người.
Người mời gọi mỗi chúng ta, theo cách riêng của mình, trở thành một tảng đá để người khác có thể tựa nương; trở thành những mục tử tốt lành cho nhau; và giúp nhau mở những cánh cửa dẫn vào Nước Thiên Chúa.
