LỄ CHÚA HIỂN LINH -Lễ Trọng
Is 60,1-6 • Tv 71,1-2.7-8.10-11.12-13 (Đ. x. c.11) • Ep 3,2-3a.5-6 • Mt 2,1-12
Từ phương Đông chúng tôi đến bái lạy Người.
✠ Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mátthêu.
1 Khi Đức Giê-su ra đời tại Bê-lem, miền Giu-đê, thời vua Hê-rô-đê trị vì, có mấy nhà chiêm tinh từ phương Đông đến Giê-ru-sa-lem, 2 và hỏi: “Đức Vua dân Do-thái mới sinh, hiện ở đâu? Chúng tôi đã thấy ngôi sao của Người xuất hiện bên phương Đông, nên chúng tôi đến bái lạy Người.” 3 Nghe tin ấy, vua Hê-rô-đê bối rối, và cả thành Giê-ru-sa-lem cũng xôn xao. 4 Nhà vua liền triệu tập tất cả các thượng tế và kinh sư trong dân lại, rồi hỏi cho biết Đấng Ki-tô phải sinh ra ở đâu. 5 Họ trả lời: “Tại Bê-lem, miền Giu-đê, vì trong sách ngôn sứ, có chép rằng: 6 Phần ngươi, hỡi Bê-lem, miền đất Giu-đa, ngươi đâu phải là thành nhỏ nhất của Giu-đa, vì ngươi là nơi vị lãnh tụ chăn dắt Ít-ra-en dân Ta sẽ ra đời.”
7 Bấy giờ vua Hê-rô-đê bí mật vời các nhà chiêm tinh đến, hỏi cặn kẽ về ngày giờ ngôi sao đã xuất hiện. 8 Rồi vua phái các vị ấy đi Bê-lem và dặn rằng: “Xin quý ngài đi dò hỏi tường tận về Hài Nhi, và khi đã tìm thấy, xin báo lại cho tôi, để tôi cũng đến bái lạy Người.” 9 Nghe nhà vua nói thế, họ ra đi. Bấy giờ ngôi sao họ đã thấy ở phương Đông, lại dẫn đường cho họ đến tận nơi Hài Nhi ở, mới dừng lại. 10 Trông thấy ngôi sao, họ mừng rỡ vô cùng. 11 Họ vào nhà, thấy Hài Nhi với thân mẫu là bà Ma-ri-a, liền sấp mình thờ lạy Người. Rồi họ mở bảo tráp, lấy vàng, nhũ hương và một dược mà dâng tiến. 12 Sau đó, họ được báo mộng là đừng trở lại gặp vua Hê-rô-đê nữa, nên đã đi lối khác mà về xứ mình.
Bản dịch của Nhóm Phiên Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ
Suy niệm: Ánh Sao Dẫn Lối Người Tìm Kiếm
Trong ngày lễ Hiển Linh hôm nay, khung cảnh hang đá của chúng ta đã trọn vẹn, với sự xuất hiện của ba vị khách đến từ phương Đông. Truyền thống đã gọi những vị khách ấy là các vua, nhưng đoạn Tin Mừng — nền tảng của truyền thống này — lại nói đến các đạo sĩ (magi). Trong bối cảnh văn hoá thời ấy, các đạo sĩ là những người có những kỹ năng và kiến thức chuyên biệt. Đoạn Tin Mừng cho thấy kiến thức đặc thù của họ liên quan đến việc quan sát và giải đoán các vì sao. Họ không phải là vua, nhưng là những người phục vụ các vua bằng khả năng của mình.
Tin Mừng không cho biết có bao nhiêu đạo sĩ; con số ba chỉ được suy ra từ ba lễ vật mà họ mang theo. Thánh sử Mátthêu chỉ nói rằng họ đến từ phương Đông mà không nêu rõ nơi chốn cụ thể. Các đạo sĩ thường được liên kết với xứ Ba Tư, tương ứng với Iran ngày nay. Rõ ràng, thánh sử muốn trình bày họ như đại diện cho thế giới dân ngoại. Việc họ quan sát thấy một ngôi sao mới mọc lên khiến họ tin rằng một vị vua mới của người Do Thái đã chào đời. Trong thế giới thời bấy giờ, người ta tin rằng sự ra đời của các nhà lãnh đạo lớn thường được báo trước bằng những hiện tượng lạ trên bầu trời.
Chính những khả năng tự nhiên và kiến thức đã tích lũy của các đạo sĩ đã đưa họ lên đường tìm đến Hài Nhi của Đức Maria và thánh Giuse, Đấng mang danh Emmanuel — Thiên-Chúa-ở-cùng-chúng-ta. Khoa học của họ không hề mâu thuẫn với cuộc tìm kiếm tôn giáo của họ. Trái lại, việc nghiên cứu các vì sao đã trở thành nguồn cảm hứng cho cuộc hành trình dài dẫn họ đến nơi thờ lạy: “Chúng tôi đã thấy ngôi sao của Người xuất hiện và đến bái lạy Người.” Khoa học không bao giờ đối nghịch với đức tin; cả hai là những con đường khác nhau nhưng bổ túc cho nhau, cùng dẫn đến Thiên Chúa. Câu chuyện các đạo sĩ cho thấy rằng việc chiêm ngắm tạo thành — dù là bầu trời hay bất cứ chiều kích nào khác của vũ trụ — có thể phục vụ hành trình đức tin, giúp đưa chúng ta đến việc thờ phượng Thiên Chúa, Đấng đứng sau mọi thực tại được tạo dựng và đã trở nên Thiên-Chúa-ở-cùng-chúng-ta nơi Hài Nhi Bêlem.
Trong câu chuyện vừa nghe, cuộc hành trình của các đạo sĩ không đưa họ đến Bêlem ngay lập tức, nhưng dẫn họ đến Giêrusalem, thủ đô của miền Giuđê, cách Bêlem vài dặm về phía bắc. Khi đến Giêrusalem, họ hỏi: “Vua dân Do Thái mới sinh hiện ở đâu?” Dù tinh thông trong việc đọc các dấu chỉ trên trời, họ không tự cho mình biết hết mọi sự. Thánh sử trình bày họ như những con người khiêm tốn, biết đặt câu hỏi và biết rằng mình cần đến sự trợ giúp của những người có chuyên môn khác. Trong bài Tin Mừng, chính các thượng tế và kinh sư — những người am hiểu Kinh Thánh Do Thái — đã cung cấp thông tin giúp họ hoàn tất chặng cuối của cuộc hành trình. Theo ngôn sứ Mikha, vị mục tử-vua mà Thiên Chúa ban cho dân Người sẽ xuất thân từ Bêlem, quê hương của vua Đavít.
Việc quan sát và giải đoán bầu trời đã đưa các đạo sĩ đi được một chặng đường dài trên hành trình tìm đến Thiên-Chúa-ở-cùng-chúng-ta. Tuy nhiên, Kinh Thánh mới giúp họ hoàn tất hành trình ấy. Tạo thành là một mạc khải về Thiên Chúa Tạo Hoá, nhưng Kinh Thánh là mạc khải đầy đủ hơn về Thiên Chúa. Những chuyên gia dân ngoại đến từ phương Đông này đã mở lòng đón nhận cả hai hình thức mạc khải. Họ sẵn sàng lắng nghe những cách thức đa dạng mà Thiên Chúa dùng để nói với con người. Từ họ, chúng ta học được sự nhạy bén trước Lời Chúa, dù Lời ấy đến với chúng ta dưới hình thức nào. Có lúc Thiên Chúa nói với chúng ta mạnh mẽ nhất qua vẻ đẹp và kỳ diệu của tạo thành; có lúc khác, chúng ta cần lắng nghe cách chăm chú Lời Chúa vang lên trong Kinh Thánh Do Thái và Kitô giáo. Các đạo sĩ đánh thức nơi mỗi người chúng ta con người tìm kiếm, chiều sâu nội tâm mà không điều gì trần thế có thể hoàn toàn thỏa mãn. Những người tìm kiếm đích thực luôn mở lòng trước muôn cách Thiên Chúa tỏ mình và tìm đến với chúng ta.
Cuộc hành trình dài của các đạo sĩ cuối cùng được hoàn tất bằng hành vi thờ lạy và quảng đại: “Họ sấp mình bái lạy Người… rồi dâng tiến lễ vật.” Họ phó dâng chính mình và của cải của mình cho Chúa. Chúng ta tin rằng hành trình đời sống của mỗi người chúng ta cũng sẽ kết thúc như thế. Khi cuộc đời khép lại, chúng ta phó dâng tất cả con người và những gì mình có vào tay Thiên Chúa hằng sống và yêu thương. Những lần thờ phượng của chúng ta trong hành trình trần thế, những hành vi tự hiến cho Chúa, chuẩn bị và báo trước giây phút phó thác cuối cùng ấy.
Một yếu tố khác trong câu chuyện đầy cảm hứng này là sự hiện diện đầy đe doạ (ominous) của vua Hêrôđê. Ông cũng đặt câu hỏi: Đấng Kitô sẽ sinh ra ở đâu? Nhưng động cơ của ông hoàn toàn khác với động cơ của các đạo sĩ. Ông muốn loại trừ một mối đe dọa đối với ngai vàng của mình. Trên hành trình đức tin của chúng ta cũng vậy, luôn có những thế lực chống lại ý định của Thiên Chúa nơi đời sống chúng ta. Tuy nhiên, điều đó chỉ càng khẳng định lời của Tin Mừng Gioan: “Ánh sáng chiếu soi trong bóng tối, và bóng tối đã không diệt được ánh sáng.”
Fr. Martin Hogan.
Fr Martin’s Daily Homilies & Reflections
