PHÚC ÂM: (Ga 3,13-17)
13 Khi ấy, Đức Giê-su nói với ông Ni-cô-đê-mô rằng: “Không ai đã lên trời, ngoại trừ Con Người, Đấng từ trời xuống. 14 Như ông Mô-sê đã giương cao con rắn trong sa mạc, Con Người cũng sẽ phải được giương cao như vậy, 15 để ai tin vào Người thì được sống muôn đời.
16 “Thiên Chúa yêu thế gian đến nỗi đã ban Con Một, để ai tin vào Con của Người thì khỏi phải chết, nhưng được sống muôn đời. 17 Quả vậy, Thiên Chúa sai Con của Người đến thế gian, không phải để lên án thế gian, nhưng là để thế gian, nhờ Con của Người, mà được cứu độ.”
CÂU HỎI TÌM HIỂU
1. Đọc sách Dân số 21,4-9. Cho biết dân Ítraen đã phạm tội gì trong sa mạc, và họ đã phải làm gì để được chữa lành.
2. Con rắn đồng tự nó có đem lại ơn cứu độ không? Đọc 2 Vua 18,4; Khôn ngoan 16,5-7.10-11.
3. Đọc Ga 3,14; 8, 28; 12,32-33. Cho biết trong Tin Mừng Gioan, việc Đức Giêsu “được giương cao” nghĩa là gì?
4. Đọc các lời Đức Giêsu tiên báo về cuộc Khổ nạn của mình trong các Tin Mừng Nhất lãm: Mc 8,31; Mt 16,21; Lc 9,22; 17,25; 24,7. Tìm một điểm chung giữa những câu trên với Ga 3,14.
5. Đọc Ga 3,16-17. Hãy cho thấy khuôn mặt và trái tim tốt lành của Thiên Chúa đối với thế gian tội lỗi.
6. “Thiên Chúa yêu mến thế gian” (Ga 3,16). “Thế gian” ở đây nghĩa là gì? “Thế gian” còn có nghĩa nào khác không? Đọc Ga 1,10 ab; 15,18-25.
7. Đọc Ga 3,15.16.18. Để có sự sống đời đời, hay để được cứu độ, cần có thái độ nào? Ai không tin Đức Giêsu thì sao?
8. Câu nào trong Bài Tin Mừng này nói về cái chết của Đức Giêsu?
GỢI Ý CẦU NGUYỆN:
Tình yêu đích thực luôn đòi hy sinh. Để cứu nhân loại, Thiên Chúa đã hy sinh Con của Ngài chết trên thánh giá. Khi chiêm ngắm thánh giá, bạn có cảm nhận được tình yêu lớn lao của Thiên Chúa và của Chúa Giêsu dành cho bạn không?
PHẦN TRẢ LỜI
1. Theo sách Dân số 21,4-9, dân Ítraen phạm tội kêu trách ĐỨC CHÚA và ông Môsê về những thiếu thốn, cực khổ họ phải chịu khi hành trình nhiều năm trong hoang địa. Họ nghĩ nếu ở lại làm nô lệ tại đất Ai-cập có khi còn sướng hơn, vì ở nơi hoang địa, không có bánh ăn, không có nước uống, chỉ có manna là thứ thức ăn mà họ đã chán ngấy. Vì vậy Chúa phạt họ bằng cách để nhiều người Ítraen bị rắn độc cắn chết. Khi biết mình phạm tội vì đã dám kêu trách ĐỨC CHÚA, họ đến gặp Môsê để xin ông khẩn cầu cho họ được thoát nạn. ĐỨC CHÚA chỉ cho Môsê cách chữa lành, đó là làm một con rắn, treo nó lên cây cột. Ai nhìn lên con rắn ấy sẽ được cứu sống.
2. Theo sách Các Vua (2 V 18,4), cho đến khoảng cuối thế kỷ 8 trước công nguyên, con rắn đồng mà xưa ông Môsê đúc để chữa những người bị rắn cắn trong hoang địa, vẫn được con cái Ítraen dâng hương tôn kính. Vua Khít-ki-gia (= Êzêkias) là một vị vua mẫu mực đã đập bể con rắn này, vì coi đây là ngẫu tượng. Thật vậy, tự con rắn đồng chẳng có quyền lực gì. Người bị rắn cắn được cứu sống không phải nhờ con rắn đồng, mà nhờ lòng tin vào ĐỨC CHÚA, nhờ vâng lời Ngài mà ngước nhìn con rắn đồng được treo lên cao (x. Khôn ngoan 16,5-8).
3. Trong Ga 3,14; 8,28; 12,32-34, ta bắt gặp động từ “giương cao” (hupsoô). Đây là một động từ có hai nghĩa trong Tin Mừng thứ Tư. Được giương cao vừa để chỉ việc Đức Giêsu chịu treo trên thập giá, vừa để chỉ việc Ngài được Cha phục sinh và tôn vinh. Như thế, chính khi chết nhục nhã trên thập giá mà Đức Giêsu “được giương cao”, được Cha tôn vinh. Đức Giêsu bị giương cao trên thập giá bởi giới lãnh đạo Do-thái (Ga 8,28), nhưng thật ra, chính Ngài được giương cao lên khỏi đất bởi Đấng là Cha của Ngài. Qua cái chết trên thập giá, Người Con làm được điều không ai dám ngờ: “Phần tôi, một khi được giương cao lên khỏi đất, tôi sẽ kéo mọi người lên với tôi” (Ga 12,32-33), để ban cho họ được sống muôn đời (Ga 3,15).
4. Trong các sách Tin Mừng Nhất Lãm, khi Đức Giêsu tiên báo cuộc Khổ nạn, Ngài thường dùng động từ “phải” (dei): “Con Người phải chịu đau khổ…” (Mc 8,31; Mt 16,21; Lc 9,22; 17,25; 24,7). Ở Gioan 3,14 ta cũng gặp động từ “phải” này. Đức Giêsu phải chịu giương cao, nghĩa là phải chịu treo trên thập giá, không phải vì Ngài yếu thế và thua cuộc, nhưng vì cuộc Khổ nạn nằm trong kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa Cha. Khi nói “Con Người phải được giương cao”, Đức Giêsu cho thấy Ngài chấp nhận cái chết thập giá như một cử chỉ vâng phục kế hoạch cứu độ của Cha. Kế hoạch này là một mầu nhiệm không dễ hiểu và dễ chấp nhận, nhưng Đức Giêsu đã buông mình để sống theo ý Cha.
5. Gioan 3,16 là một trong những câu quan trọng bậc nhất trong Tin Mừng Gioan. Câu này cho thấy khuôn mặt và trái tim yêu thương của Thiên Chúa. Ngài đã dựng nên một thế giới loài người tốt đẹp, nhưng nó đã trở nên hư hỏng vì tội lỗi. Có thể nói, thế giới đã thành “thế gian.” Loài người trong thế gian đã đánh mất “sự sống đời đời” bên Thiên Chúa, và ở trong tình trạng “diệt vong.” Nhưng Thiên Chúa vẫn yêu và thương thế gian trong tình cảnh khốn cùng đó, và muốn ban “ơn cứu độ.” Ngài yêu thương thế gian bằng tình yêu lớn nhất, yêu đến nỗi dám ban điều quý nhất của mình cho thế gian, đó là Người Con Một của Ngài. Qua (= nhờ, dia) Người Con này, Thiên Chúa muốn cứu độ cả nhân loại, và ban lại cho họ sự sống đời đời (Ga 3,17).
6. Trong Tin Mừng Gioan, danh từ “thế gian” (kosmos) được hiểu theo nhiều nghĩa. Trong Ga 3,16 thế gian là loài người chúng ta: “Thiên Chúa đã yêu thế gian…” Thế gian cũng được dùng để chỉ vũ trụ do Thiên Chúa dựng nên: “Thế gian nhờ Người mà được tạo thành” (Ga 1,10ab; x. 17,5.24). Cuối cùng, thế gian để chỉ những kẻ thù, bách hại những ai tin vào Đức Kitô: “Nếu thế gian thù ghét anh em…” (Ga 15,18-25). Thế gian này được lãnh đạo bởi tên Thủ Lãnh Thế gian (Ga 12,31; 14,30; 16,11). Đức Giêsu đòi các môn đệ không được “thuộc về thế gian” này (Ga 17,14).
7. Thiên Chúa muốn cứu độ nhân loại qua Người Con Một mà Ngài ban là Đức Giêsu Kitô. Đây là món quà vô giá của tấm lòng Thiên Chúa. Thế nên để được cứu độ, con người cần trân trọng đón nhận món quà này, nghĩa là cần tin vào Người Con Một mà Thiên Chúa trao ban và sai đến (Ga 3,16-17). Tin là thái độ cần thiết được nhấn mạnh ở Ga 3,15.16.18. Bất cứ ai đón nhận Người Con này với lòng tin thì được cứu độ, được có sự sống đời đời. Tuy nhiên, ai cố chấp và cố tình không tin Đức Giêsu là Con Thiên Chúa, thì sẽ không được cứu độ. Người ấy sẽ bị xét xử bởi thái độ khép kín này (Ga 3,18).
8. Bài Tin Mừng hôm nay kín đáo nói về cái chết của Đức Giêsu. Ngài sẽ được giương cao trên thập giá như xưa Môsê treo con rắn đồng lên cây cột (Ga 3,14-15). Ai nhìn lên với con mắt đức tin sẽ được cứu.
Lm. Antôn Nguyễn Cao Siêu, SJ
