Thứ Sáu Tuần XXVIII – Mùa Thường Niên
Ep 1,11-14 • Tv 32,1-2.4-5.12-13 (Đ. c.12b) • Lc 12,1-7
Tóc trên đầu anh em cũng được đếm cả rồi.
✠ Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca
1 Khi ấy, đám đông tụ họp hàng vạn người, đến nỗi giẫm lên nhau. Bấy giờ Đức Giê-su bắt đầu nói, trước hết là với các môn đệ: “Anh em phải coi chừng men Pha-ri-sêu, tức là thói đạo đức giả. 2 Không có gì che giấu mà sẽ không bị lộ ra, không có gì bí mật mà người ta sẽ không biết. 3 Vì thế, tất cả những gì anh em nói lúc đêm hôm, sẽ được nghe giữa ban ngày ; và điều anh em rỉ tai trong buồng kín, sẽ được công bố trên mái nhà.
4 “Thầy nói cho anh em là bạn hữu của Thầy được biết: Anh em đừng sợ những kẻ giết thân xác, mà sau đó không làm gì hơn được nữa. 5 Thầy sẽ chỉ cho anh em biết phải sợ ai: hãy sợ Đấng đã giết rồi, lại có quyền ném vào hoả ngục. Thật vậy, Thầy nói cho anh em biết : anh em hãy sợ Đấng ấy. 6 Năm con chim sẻ chỉ bán được hai hào, phải không? Thế mà không một con nào bị bỏ quên trước mặt Thiên Chúa. 7 Ngay đến tóc trên đầu anh em cũng được đếm cả rồi. Anh em đừng sợ, anh em còn quý giá hơn muôn vàn chim sẻ.”
Chú giải Tin Mừng Lc 12,1–7
Sau cuộc đối đầu với những người Pharisêu và các kinh sư, giờ đây Đức Giêsu hướng về đám đông. Thánh Luca cho biết dân chúng tụ họp quanh Người đông đến hàng vạn, chen chúc đến nỗi giẫm lên nhau. Rõ ràng, họ khao khát được nghe một người đã lên tiếng cách phi thường và mạnh dạn như thế trước các nhà lãnh đạo tôn giáo của họ.
Tuy nhiên, Đức Giêsu bắt đầu bằng việc ngỏ lời trước hết với các môn đệ của mình:
“Anh em phải coi chừng men Pharisêu, tức là thói đạo đức giả.”
Người Do Thái xem đặc tính gây lên men của men như một tác nhân làm hư hoại. Đó là lý do trong dịp lễ Vượt Qua, họ chỉ dùng bánh không men.
Nơi những người Pharisêu, tác nhân gây hư hoại chính là thói đạo đức giả. Bề ngoài, họ tỏ ra là những con người khác với thực chất bên trong:
“Không có gì che giấu mà sẽ không bị lộ ra, không có gì bí mật mà người ta sẽ không biết.”
Lời này có thể có nghĩa là thói đạo đức giả của những người Pharisêu cuối cùng sẽ bị phơi bày. Trái lại, những người theo Đức Giêsu phải sống chân thật và minh bạch. Và mặc dù phần lớn những lời giáo huấn các môn đệ đón nhận được trao ban riêng tư, cuối cùng tất cả đều phải được công khai loan báo.
Hội Thánh không phải là một hội kín, mặc dù Hội Thánh có những “mầu nhiệm”, những giáo huấn và nghi thức đặc thù mà chỉ những người sống trong lòng Hội Thánh mới có thể hiểu cách đầy đủ. Tự bản chất, Hội Thánh mang sứ mạng loan báo Tin Mừng. Mục đích của Hội Thánh là chia sẻ với toàn thế giới cách nhìn của Đức Kitô. Điều này có ý nghĩa thiết yếu đối với việc xây dựng Nước Thiên Chúa, nghĩa là làm cho con người đón nhận quyền trị vì của Thiên Chúa trong thế giới.
“Vì thế, tất cả những gì anh em nói lúc đêm hôm, sẽ được nghe giữa ban ngày; và điều anh em rỉ tai trong buồng kín, sẽ được công bố trên mái nhà.”
Dĩ nhiên, điều này sẽ kéo theo những hiểm nguy. Tin Mừng sẽ gặp sự chống đối; người ta sẽ xem Tin Mừng như một mối đe dọa nguy hiểm đối với những quan niệm sống khác. Các Kitô hữu sẽ phải chết; và quả thật, hàng ngàn người đã hy sinh mạng sống chỉ vì họ là những người theo Đức Giêsu.
Nhưng cái chết thể xác không phải là kẻ thù đáng sợ nhất; đó là điều gắn liền với thân phận con người. Sớm hay muộn, bằng cách này hay cách khác, tất cả chúng ta đều phải đối diện với cái chết. Tuy nhiên, Đức Giêsu nói:
“Thầy sẽ chỉ cho anh em biết phải sợ ai: hãy sợ Đấng đã giết rồi, lại có quyền ném vào hỏa ngục.”
Chỉ một mình Thiên Chúa, vị Thẩm Phán tối cao, mới có quyền ấy. Dĩ nhiên, người bị Thiên Chúa “ném vào hỏa ngục” chính là người đã tự chọn dứt khoát lìa xa Ngài.
Hoả ngục — trong tiếng Hípri là ge-hinnom, nghĩa là “thung lũng Hinnom”, hoặc ge-ben-hinnom, nghĩa là “thung lũng con ông Hinnom” — chỉ một khu vực nằm về phía tây nam Giêrusalem. Vào thời các vua, nơi đây từng là trung tâm của một thứ phụng tự trong đó người ta sát tế trẻ em (x. 2 V 23,10; Gr 7,31), nên bị coi là một nơi ghê tởm. Từ Hípri này được phiên âm sang tiếng Hy Lạp là gaihenna, xuất hiện trong một số bản dịch Tân Ước dưới dạng gehenna.
Ý niệm về việc các tội nhân bị trừng phạt bằng lửa sau khi chết đã xuất hiện trước tiên trong văn chương khải huyền Do Thái; tuy nhiên, theo bài chú giải, tên gọi gehenna để chỉ hình phạt này chỉ xuất hiện trong Tân Ước. Thuật ngữ ấy chỉ được dùng trong các sách Tin Mừng Mátthêu, Máccô, thư Giacôbê và tại đoạn Tin Mừng Luca này. Không nên nhầm lẫn từ này với Hades, vốn là tên gọi chung chỉ cõi chết, hay âm phủ.
Điều chúng ta thực sự phải sợ là sức mạnh có thể khiến mình chối bỏ Đức Kitô cùng tất cả những gì thuộc về Người, và chết trong tình trạng chối bỏ ấy. Tuy nhiên, dù phải đối diện với bất cứ mối đe dọa nào, chúng ta cũng đừng sợ. Trước mắt chúng ta là gương sáng của biết bao người đã thanh thản đón nhận cái chết mà không do dự. Họ biết mình phải lựa chọn dứt khoát: chấp nhận cái chết hoặc từ bỏ Chân Lý. Đức Giêsu nói:
“Năm con chim sẻ chỉ bán được hai hào, phải không? Thế mà không một con nào bị bỏ quên trước mặt Thiên Chúa. Ngay đến tóc trên đầu anh em cũng được đếm cả rồi. Anh em đừng sợ, anh em còn quý giá hơn muôn vàn chim sẻ.”
Vì thế, bổn phận của chúng ta thật rõ ràng: công khai loan báo Tin Mừng với lòng chân thành và đời sống nhất quán, không sợ những hệ quả có thể xảy đến. Chúng ta không đơn độc.
Sống Lời Chúa
“Anh em đừng sợ, anh em còn quý giá hơn muôn vàn chim sẻ.” Hôm nay tôi chọn câu Lời Chúa này để suy niệm, dành phút hồi tâm nhìn lại những nỗi sợ đang chi phối lựa chọn của mình: sợ mất lòng, sợ bị chê cười, sợ chịu thiệt vì sống ngay thẳng. Tôi có vì những nỗi sợ ấy mà nói trái với lòng mình, che giấu sai lỗi hoặc im lặng trước điều bất công không? Khi lo âu xuất hiện, tôi dừng lại cầu nguyện và nhớ rằng mình luôn ở trong ánh nhìn yêu thương của Chúa.
