Thứ Sáu Tuần XXXI – Mùa Thường Niên
Pl 3,17 – 4,1 • Tv 121,1-2.3-4a.4b-5 (Đ. x. c.1) • Lc 16,1-8
Con cái đời này khôn khéo hơn con cái ánh sáng khi xử sự với người đồng loại.
✠ Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca
1 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng: “Một nhà phú hộ kia có một người quản gia. Người ta tố cáo với ông là anh này đã phung phí của cải nhà ông. 2 Ông mới gọi anh ta đến mà bảo : ‘Tôi nghe người ta nói gì về anh đó? Công việc quản lý của anh, anh tính sổ đi, vì từ nay anh không được làm quản gia nữa!’ 3 Người quản gia liền nghĩ bụng: ‘Mình sẽ làm gì đây? Vì ông chủ đã cất chức quản gia của mình rồi. Cuốc đất thì không nổi, ăn mày thì hổ ngươi. 4 Mình biết phải làm gì rồi, để sau khi mất chức quản gia, sẽ có người đón rước mình về nhà họ!’
5 “Anh ta liền cho gọi từng con nợ của chủ đến, và hỏi người thứ nhất: ‘Bác nợ chủ tôi bao nhiêu vậy?’ 6 Người ấy đáp: ‘Một trăm thùng dầu ô-liu.’ Anh ta bảo: ‘Bác cầm lấy biên lai của bác đây, ngồi xuống mau, viết năm chục thôi.’ 7 Rồi anh ta hỏi người khác: ‘Còn bác, bác nợ bao nhiêu vậy?’ Người ấy đáp: ‘Một ngàn giạ lúa.’ Anh ta bảo: ‘Bác cầm lấy biên lai của bác đây, viết lại tám trăm thôi.’
8 “Và ông chủ khen tên quản gia bất lương đó đã hành động khôn khéo. Quả thế, con cái đời này khôn khéo hơn con cái ánh sáng khi xử sự với người đồng loại.”
Chú giải Tin Mừng Lc 16,1–8
Sau ba dụ ngôn tuyệt vời về lòng thương xót của Thiên Chúa và niềm khao khát của Người mong người tội lỗi trở về giao hòa, sang chương 16, thánh Luca lại chuyển sang hai dụ ngôn cùng những lời giáo huấn về cách sử dụng của cải vật chất. Qua đó, ngài nhắc chúng ta rằng chính chúng ta cũng phải có trách nhiệm đối với ơn cứu độ của mình.
Dụ ngôn thứ nhất kể về một người quản gia khá bất lương. Ông có trách nhiệm điều hành mọi công việc làm ăn của chủ. Tuy nhiên, vì đã quản lý tài sản của chủ cách sai trái, ông sắp bị sa thải. Trong bối cảnh này, chúng ta cũng có thể liên tưởng đến người con hoang đàng đã phung phí toàn bộ phần gia tài mà người cha yêu thương trao cho mình.
Lập tức, người quản gia bắt đầu nghĩ đến tương lai. Ông không đủ sức làm những công việc chân tay nặng nhọc, còn đi ăn xin thì quá mất mặt. Vì thế, ông nghĩ ra một kế sách: gọi từng con nợ của chủ đến và giảm số nợ họ phải trả.
Những khoản nợ ấy rất lớn. Một trăm thùng dầu ôliu tương đương khoảng 3.000 lít, tức sản lượng của khoảng 450 cây ôliu. Một trăm giạ lúa tương đương khoảng 35.000 lít, tức sản lượng thu hoạch trên khoảng 40 hecta đất. Vào thời Đức Giêsu, rất ít nông dân có được một diện tích đất lớn như thế.
Bằng cách làm ơn cho các con nợ, người quản gia hy vọng sẽ tìm được một công việc khác nơi một người trong số họ. Điều đáng ngạc nhiên là ông chủ chẳng những không nổi giận, mà còn khen người quản gia bất lương đã biết lo xa.
Một số nhà chú giải đặt vấn đề: trong hành động này, người quản gia có thực sự gian lận không? Ông có làm cho chủ mất đi khoản tiền mà chủ có quyền được nhận, hay chỉ xóa bỏ phần “hoa hồng” mà chính ông đã tính thêm theo kiểu cho vay nặng lãi, khiến số nợ bị đội lên? Luật Môsê cấm lấy lãi khi cho người đồng bào Do Thái vay. Vì thế, một cách lách luật là ghi số nợ cao hơn số thực tế. Khi giảm các khoản nợ về đúng mức, người quản gia vừa sửa lại một sự bất công, vừa khiến các con nợ có thiện cảm với mình. Dù hiểu theo cách nào, điều Đức Giêsu muốn nhấn mạnh vẫn không thay đổi: người quản gia đã hành động khôn khéo và sáng suốt để bảo đảm tương lai của mình.
Đức Giêsu kết luận bằng cách chỉ ra rằng những người thuộc về thế gian — “con cái đời này” — lại khôn khéo trong việc lo liệu tương lai hơn những người được coi là sống theo đường thiêng liêng — “con cái ánh sáng”. Đức Giêsu hoàn toàn không dung túng cho lối sống gian dối và bất lương của người quản gia. Điều Người khen là sự sáng suốt của ông trong việc chuẩn bị cho tương lai.
Bài học dành cho chúng ta cũng thật rõ ràng. Nếu một người có thể làm như thế để lo cho cuộc sống trần thế, thì chúng ta phải làm gì cho tương lai của mình trong đời sau? Nếu muốn bảo đảm tương lai được sống với Thiên Chúa, chúng ta cũng cần thực hiện những bước cần thiết. Tin Mừng đã chỉ rõ những bước ấy. Nói chung, đó là xây dựng đời sống trên sự thật và lòng chính trực; đồng thời sống yêu thương, cảm thông và công bằng với những người chung quanh.
Nhiệm vụ của chúng ta là cộng tác với Thiên Chúa, làm cho ý muốn của Người trở thành ý muốn của chính mình và góp phần xây dựng Nước Thiên Chúa. Nếu thực hiện điều ấy mỗi ngày, chúng ta không còn gì phải lo sợ, vì tương lai của chúng ta được bảo đảm nơi Người.
Sống Lời Chúa
Hôm nay, tôi cố gắng chu toàn một trách nhiệm còn bỏ dở, sửa lại một hành vi thiếu công bằng, hoặc dành thời giờ để giúp người đang cần.
Lạy Chúa Giêsu, xin cho con biết khôn ngoan sử dụng những gì Chúa trao, để qua từng việc nhỏ mỗi ngày, con sống đẹp lòng Chúa và góp phần xây dựng Nước Trời. Amen.
