Lễ Cầu Cho Các Tín Hữu Đã Qua Đời
Is 25,6.7–9 • Tv 26,1.4.7 và 8b và 9a.13-14 (Đ. c.13) • Rm 5,5–1 • Mt 11,25–30
Hãy mang lấy ách của tôi, , và hãy học với tôi, vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường
✠ Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Mátthêu
25 Vào lúc ấy, Đức Giê-su cất tiếng nói: “Lạy Cha là Chúa Tể trời đất, con xin ngợi khen Cha, vì Cha đã giấu không cho bậc khôn ngoan thông thái biết những điều này, nhưng lại mặc khải cho những người bé mọn. 26 Vâng, lạy Cha, vì đó là điều đẹp ý Cha. 27 “Cha tôi đã giao phó mọi sự cho tôi. Và không ai biết rõ người Con, trừ Chúa Cha ; cũng như không ai biết rõ Chúa Cha, trừ người Con và kẻ mà người Con muốn mặc khải cho. Hãy mang lấy ách của tôi 28 “Tất cả những ai đang vất vả mang gánh nặng nề, hãy đến cùng tôi, tôi sẽ cho nghỉ ngơi bồi dưỡng. 29 Anh em hãy mang lấy ách của tôi, và hãy học với tôi, vì tôi có lòng hiền hậu và khiêm nhường. Tâm hồn anh em sẽ được nghỉ ngơi bồi dưỡng. 30 Vì ách tôi êm ái, và gánh tôi nhẹ nhàng.”
Chú giải Is 25,6.7–9; Rm 5,5–11; Mt 11,25–30
(Ghi chú: bài chú giải này chọn bộ bài đọc phối hợp (Mô hình hỗn hợp), ngày lễ 2/11 có đến 3 Thánh lễ với tổng cộng hơn 10 lựa chọn bài đọc khác nhau tùy thuộc vào sự sắp xếp của Ủy ban Phụng vụ hoặc Linh mục chủ tế. Trang Sacred Space đã chọn thiết kế một phụng vụ lời Chúa riêng bằng cách nhặt các bài đọc từ cả 3 lễ.)
Trong ngày lễ Các Linh Hồn, Hội Thánh tưởng nhớ tất cả các tín hữu đã qua đời, đặc biệt trong ánh sáng của lễ Các Thánh được cử hành một ngày trước đó. Tại nhiều giáo xứ, trọn tháng Mười Một, hoặc ít là một phần đáng kể của tháng này, được dành để cầu nguyện cho những người đã khuất, nay đang an nghỉ trong bàn tay nhân từ của Thiên Chúa. Việc cầu nguyện cho người qua đời nhìn nhận rằng: tuy nhờ đức tin, chúng ta tín thác vào sự sống đời sau, nhưng chúng ta vẫn chưa hiểu tường tận mọi sự sẽ diễn ra như thế nào. Các bài đọc hôm nay vừa hé mở điều đang chờ đợi các tín hữu đã qua đời, vừa trao cho những người còn ở lại một điểm tựa vững chắc trong niềm trông đợi.
Một chốn cư ngụ
Chương 25 sách Isaia từng được gọi là một “tiểu khải huyền”. Thị kiến này xen vào giữa những lời sấm của vị ngôn sứ chống lại các dân tộc, các thế lực và quân đội bao quanh Israel, để hướng sự chú ý đến một nơi chốn trên núi, được trình bày như quê hương vĩnh cửu của dân Thiên Chúa. Trong trường hợp này, từ “khải huyền” mang ý nghĩa trái ngược với những viễn cảnh tận diệt mà người ta thường liên tưởng đến. Văn chương khải huyền trong Kinh Thánh có những yếu tố gây kinh hãi, nhưng ở chương này, từ ấy nói đến một sự mặc khải về sự sống sau cái chết. Đối với người Hípri thời cổ, chính ý niệm “sự sống sau cái chết” vẫn còn phủ trong huyền nhiệm, và Isaia đã đề cập đến điều ấy một cách khá táo bạo. Đến đây, sách Isaia có một chuyển hướng: các dân tộc không còn được xem là mối đe dọa lớn nhất đối với Israel. Thay vào đó, “tấm khăn liệm”, hay “sự chết”, mới được nhận diện là mối đe dọa thực sự đối với Israel và mọi dân tộc.
Bản văn nói rất cụ thể:
“Ngày ấy, trên núi này, ĐỨC CHÚA các đạo binh sẽ đãi muôn dân một bữa tiệc: tiệc thịt béo… Trên núi này, Người sẽ xé bỏ chiếc khăn tang che phủ muôn dân… Người sẽ vĩnh viễn tiêu diệt tử thần.”
“Núi này” ở đâu? Người ta có thể nghĩ ngay đến Giêrusalem. Tuy nhiên, thị kiến ở chương trước đã nhắc đến núi Sion (x. Is 24,23). Nơi đây là một chốn cư ngụ vĩnh cửu, vượt khỏi những căng thẳng chính trị giữa các dân tộc. Xét về mặt thần học, một chốn cư ngụ vĩnh cửu có thể được hiểu cả về lượng lẫn về phẩm. Có người nhấn mạnh đến sự kéo dài mãi mãi của đời sau theo những phạm trù thời gian và không gian. Tuy nhiên, bản văn lại mô tả thực tại thiên quốc qua những đặc tính của nơi ấy. Đó là một nơi như thế nào? Một nơi không còn sự chết. Hình ảnh gần gũi nhất mà tác giả đưa ra để giúp người đọc cảm nhận được thực tại ấy là một bữa đại tiệc, với những món ăn cao lương mỹ vị nhất mà người ta có thể hình dung.
Thời cổ, những bữa tiệc như thế chỉ được dành cho tiệc cưới, những dịp cử hành tôn giáo đặc biệt như lễ Vượt Qua, hoặc lễ đăng quang của một vị vua. Một bữa ăn với những phần “thịt béo” dồi dào như Isaia mô tả hẳn nằm ngoài tầm với của phần đông người Israel thời ấy. Nhưng đó chính là điều bản văn muốn diễn tả. Người ta vẫn có thể hình dung bữa tiệc ấy, đồng thời hiểu được nó hiếm có và đặc biệt đến mức nào, nhất là khi mọi sự đều do một Chủ Tiệc cao cả đích thân lo liệu.
Theo cách hiểu Kitô giáo, thiên đàng là nơi ý muốn của Vị Chủ Tiệc được thực hiện trọn vẹn và hoàn toàn. Mỗi khi nhận ra phần nào ý muốn của Thiên Chúa trên trần gian và cảm thấy mình đang sống thực tại Nước Thiên Chúa, chúng ta được nếm trước đôi chút hạnh phúc thiên đàng. Như đoạn sách Isaia diễn tả, dù có thể hình dung việc được cư ngụ muôn đời trong sự sống mai sau, chúng ta vẫn khó sống nhất quán với niềm tin ấy ngay trên trần thế. Tuy nhiên, chúng ta được mời gọi trông đợi những thực tại cao cả này được tỏ lộ:
“Ngày ấy, người ta sẽ nói: Đây là Thiên Chúa chúng ta, chúng ta từng trông đợi Người, và được Người thương cứu độ.”
