Sám hối — “Anh em hãy sám hối, vì Nước Trời đã đến gần” — đó là lời chúng ta đã công bố trước bài Tin Mừng của Chúa Nhật Thứ Ba Mùa Chay này [Chu kỳ C], bài Tin Mừng đặt trước mắt chúng ta chủ đề nền tảng của “mùa mạnh mẽ” này trong năm phụng vụ: lời mời gọi thay đổi đời sống và thực hiện những việc làm xứng hợp với lòng sám hối. Như chúng ta đã nghe, Đức Giêsu nhắc lại hai biến cố thời sự: một vụ đàn áp tàn bạo trong Đền Thờ do lực lượng Rôma thực hiện (x. Lc 13,1), và cái chết bi thảm của mười tám người bị thiệt mạng khi tháp Silôác sụp đổ (x. Lc 13,4). Người ta có xu hướng giải thích những biến cố ấy như hình phạt của Thiên Chúa dành cho tội lỗi của các nạn nhân. Và khi cho mình là công chính, họ tin rằng mình được an toàn trước những tai hoạ như thế và rằng đời sống mình không có gì cần phải thay đổi.
Tuy nhiên, Đức Giêsu vạch trần thái độ ấy như một ảo tưởng: “Các ông tưởng mấy người Galilê này phải chịu số phận đó vì họ tội lỗi hơn mọi người Galilê khác sao? Tôi nói cho các ông biết: không phải thế đâu; nhưng nếu các ông không sám hối, thì các ông cũng sẽ chết hết như vậy.” (Lc 13,2-3). Và Người mời gọi chúng ta suy nghĩ về những biến cố ấy để dấn thân hơn nữa trên hành trình hoán cải. Chính sự khép kín trước mặt Chúa và việc từ chối bước vào con đường hoán cải của bản thân mới dẫn đến sự chết — cái chết của linh hồn. Trong Mùa Chay, mỗi người chúng ta được Thiên Chúa mời gọi thực hiện một bước ngoặt trong đời sống: suy nghĩ và sống theo Tin Mừng, chỉnh đốn một vài khía cạnh trong cách cầu nguyện, hành động, làm việc và trong các mối tương quan với tha nhân. Đức Giêsu đưa ra lời kêu gọi ấy không phải với một sự nghiêm khắc tự thân, nhưng chính vì Người quan tâm đến thiện ích, hạnh phúc và ơn cứu độ của chúng ta. Về phần mình, chúng ta phải đáp lại bằng một nỗ lực nội tâm chân thành, khẩn xin Người soi sáng cho biết cụ thể chúng ta cần thay đổi điều gì trong đời sống mình.
Phần kết của đoạn Tin Mừng mở ra viễn tượng của lòng thương xót, đồng thời cho thấy tính cấp bách của việc trở về với Thiên Chúa và canh tân đời sống theo thánh ý Người. Dựa vào một tập tục quen thuộc thời bấy giờ, Đức Giêsu kể dụ ngôn về cây vả được trồng trong vườn nho. Nhưng cây vả ấy lại không sinh hoa trái (x. Lc 13,6-9). Cuộc đối thoại giữa ông chủ và người làm vườn cho thấy, một mặt, lòng thương xót của Thiên Chúa — Đấng kiên nhẫn và ban cho con người, cho mỗi người chúng ta, thời gian để hoán cải; nhưng mặt khác, cũng nhấn mạnh đến sự cần thiết phải bắt đầu thay đổi ngay lối sống nội tâm cũng như bên ngoài của mình, để không đánh mất những cơ hội mà lòng thương xót của Thiên Chúa ban cho chúng ta nhằm vượt thắng sự lười biếng thiêng liêng và đáp lại tình yêu của Người bằng tình yêu thảo hiếu của chúng ta.
—Bài giảng, Chúa Nhật Thứ Ba Mùa Chay, ngày 7 tháng 3 năm 2010
Trích từ: LENT WITH POPE BENEDICT XVI – MEDITATIONS FOR EVERY DAY (Compiled by Jeanne Kun)
