Loạt bài Giáo Lý – Năm Thánh 2025 Chúa Giêsu Kitô, Niềm Hy Vọng của Chúng Ta
III. Cuộc Vượt Qua của Chúa Giêsu
Bài 3. Tha Thứ – “Người đã yêu thương họ đến cùng” (Ga 13,2)
Đức Thành Cha Lêô XIV – Tiếp kiến chung , Thứ Tư ngày 20 tháng 8 năm 2025
Tin Mừng Thánh Gioan (13,1-5):
Trước lễ Vượt Qua, Đức Giêsu biết giờ của Người đã đến, giờ phải bỏ thế gian mà về với Chúa Cha. Người vẫn yêu thương những kẻ thuộc về mình còn ở thế gian, và Người yêu thương họ đến cùng. Ma quỷ đã gieo vào lòng Giuđa, con ông Simôn Ítcariốt, ý định nộp Đức Giêsu. Đức Giêsu biết rằng: Chúa Cha đã giao phó mọi sự trong tay Người, Người bởi Thiên Chúa mà đến, và sắp trở về cùng Thiên Chúa, nên trong một bữa ăn, Người đứng dậy, rời bàn ăn, cởi áo ngoài ra, và lấy khăn mà thắt lưng. Rồi Đức Giêsu đổ nước vào chậu, bắt đầu rửa chân cho các môn đệ và lấy khăn thắt lưng mà lau.Anh chị em thân mến,
Hôm nay, chúng ta cùng chiêm ngắm một trong những cử chỉ nổi bật và sáng ngời nhất trong Tin Mừng: giây phút Chúa Giêsu, trong bữa Tiệc Ly, trao một miếng bánh cho kẻ sắp phản bội mình. Đây không chỉ là một cử chỉ chia sẻ: mà còn là nỗ lực cuối cùng của tình yêu, không chấp nhận buông xuôi.
Thánh Gioan, với cảm thức thiêng liêng sâu xa, đã thuật lại: “Ma quỷ đã gieo vào lòng Giuđa, con ông Simon Ítcariốt, ý định nộp Đức Giêsu… Đức Giêsu biết giờ của mình đã đến… Người đã yêu thương họ đến cùng” (Ga 13,1-2). Yêu đến cùng: đó chính là chìa khóa để hiểu trái tim Đức Kitô. Một tình yêu không dừng lại trước sự chối bỏ, thất vọng, hay cả sự vong ân.
Chúa Giêsu biết giờ đã đến, nhưng Người không cam chịu: Người đón nhận và chọn lấy nó. Chính Người nhận ra lúc mà tình yêu của Người phải đi qua vết thương đau đớn nhất – sự phản bội. Và thay vì rút lui, lên án, hay tự vệ… Người tiếp tục yêu: Người rửa chân, chấm bánh và trao cho môn đệ.
“Đó là kẻ Thầy trao cho miếng bánh đã chấm” (Ga 13,26). Với cử chỉ đơn sơ và khiêm nhường ấy, Chúa Giêsu đưa tình yêu đến tận cùng, không phải vì Người làm ngơ trước sự việc, nhưng chính vì Người nhìn rõ nó. Người hiểu rằng tự do của con người, ngay cả khi lạc lối trong sự dữ, vẫn có thể được ánh sáng của một cử chỉ hiền lành chạm đến. Bởi vì Người biết rằng sự tha thứ đích thực không chờ sự sám hối, nhưng trao ban trước, như một quà tặng nhưng không, ngay cả khi chưa được đón nhận.
Tiếc thay, Giuđa không hiểu. Tin Mừng viết: “Sau miếng bánh, Satan liền nhập vào y” (Ga 13,27). Đoạn này làm chúng ta rúng động: như thể sự dữ, vốn còn ẩn kín, nay lộ rõ ngay sau khi tình yêu bày ra khuôn mặt yếu đuối nhất của nó. Và chính vì thế, thưa anh chị em, miếng bánh ấy lại trở thành ơn cứu độ cho chúng ta: vì nó cho thấy Thiên Chúa làm tất cả – tuyệt đối tất cả – để chạm đến chúng ta, ngay cả trong giờ khắc ta khước từ Người.
Ở đây, tha thứ bày tỏ toàn bộ sức mạnh của nó và mạc khải dung mạo đích thực của niềm hy vọng. Tha thứ không phải là quên lãng, cũng không phải là yếu hèn. Tha thứ là khả năng giải thoát người khác, trong khi vẫn yêu thương đến cùng. Tình yêu của Đức Giêsu không phủ nhận sự thật của nỗi đau, nhưng cũng không cho phép sự dữ có lời sau cùng. Đây chính là mầu nhiệm Đức Giêsu thực hiện cho chúng ta – và đôi khi, chúng ta cũng được mời gọi tham dự.
Biết bao mối quan hệ tan vỡ, bao câu chuyện trở nên rắc rối, bao lời chưa nói vẫn treo lơ lửng. Thế nhưng, Tin Mừng cho thấy luôn luôn có một con đường để tiếp tục yêu thương, ngay cả khi mọi sự dường như không thể cứu vãn. Tha thứ không có nghĩa là phủ nhận sự dữ, nhưng là ngăn nó không sản sinh thêm sự dữ. Tha thứ không phải nói rằng “chẳng có gì xảy ra”, nhưng là làm tất cả để oán hận không quyết định tương lai.
Khi Giuđa rời khỏi phòng, “lúc đó là đêm tối” (Ga 13,30). Nhưng ngay sau đó, Đức Giêsu nói: “Bây giờ Con Người được tôn vinh” (Ga 13,31). Đêm tối vẫn còn đó, nhưng ánh sáng đã bắt đầu ló rạng. Và ánh sáng ấy bừng lên vì Đức Kitô trung tín đến cùng, nên tình yêu của Người mạnh hơn hận thù.
Anh chị em thân mến, chính chúng ta cũng trải qua những đêm tối đau đớn và khó khăn: đêm tối của tâm hồn, đêm của thất vọng, đêm tối khi ta bị tổn thương hay phản bội. Trong những lúc ấy, cám dỗ là khép kín, tự vệ, đáp trả lại. Nhưng Chúa chỉ cho ta hy vọng rằng vẫn luôn có một con đường khác. Người dạy rằng ta vẫn có thể trao một miếng bánh cho kẻ quay lưng lại với mình; rằng ta có thể đáp trả bằng sự thinh lặng tín thác; và ta có thể bước đi với phẩm giá, mà không từ bỏ tình yêu.
Hôm nay, chúng ta hãy xin ơn biết tha thứ, ngay cả khi không được thấu hiểu, ngay cả khi cảm thấy bị bỏ rơi. Bởi chính trong những giờ phút ấy, tình yêu có thể đạt đến tột đỉnh của nó. Như Chúa Giêsu dạy, yêu thương là để người khác tự do – kể cả tự do phản bội – mà không ngừng tin rằng ngay cả sự tự do ấy, dù bị thương tổn, vẫn có thể được giải thoát khỏi bóng tối và trở về với ánh sáng của điều thiện.
Khi ánh sáng của sự tha thứ len lỏi vào tận những vết nứt sâu thẳm nhất của con tim, ta hiểu rằng nó chẳng bao giờ vô ích. Dù người khác không đón nhận, dù tưởng chừng vô ích, tha thứ vẫn giải thoát người trao ban nó: xua tan hận thù, phục hồi bình an, và đưa ta trở lại với chính mình.
Với cử chỉ đơn sơ trao miếng bánh, Chúa Giêsu cho thấy rằng mọi phản bội đều có thể trở thành cơ hội cứu độ, nếu được đón nhận như một khoảng trống cho tình yêu lớn hơn. Tình yêu ấy không nhượng bộ sự dữ, nhưng thắng vượt nó bằng điều thiện, không để nó dập tắt điều sâu xa nhất trong chúng ta: khả năng yêu thương.
Tóm lược lời Đức Thánh Cha
Anh chị em thân mến, trong loạt bài giáo lý về chủ đề Năm Thánh “Đức Kitô, Niềm Hy Vọng của Chúng Ta”, chúng ta tiếp tục suy niệm về cuộc thương khó, cái chết và sự phục sinh của Chúa Giêsu qua khía cạnh tình yêu tha thứ của Người. Dù bị phản bội, Chúa Giêsu vẫn yêu thương các môn đệ đến cùng: Người rửa chân cho họ, và thậm chí trao cả miếng bánh cho kẻ phản bội như nỗ lực cuối cùng để minh chứng tình yêu. Miếng bánh ấy, thực ra, chính là dấu chỉ cho thấy Thiên Chúa làm tất cả để đến với chúng ta, để trao ban tình yêu và ơn tha thứ của Người.
Chúa Giêsu không hề chối bỏ sự dữ hay coi như trong đời không có điều xấu, nhưng gương của Người cho thấy: sự tha thứ đích thực không chờ đợi sự sám hối, nhưng được trao ban trước như một quà tặng. Khi chúng ta phải chịu tổn thương và phản bội, chúng ta hãy xin ơn có thể trao tặng sự tha thứ thật sự, ngay cả khi cảm thấy bị hiểu lầm, bị bỏ rơi, hoặc tưởng chừng như vô ích. Chính bằng cách ấy, chúng ta mới cảm nếm được sự tự do và bình an xuất phát từ một con tim biết yêu thương và tha thứ.
