Chu Kỳ Giáo Lý
Công đồng Vaticanô II
qua các Văn kiện
I. Hiến chế Tín lý Dei Verbum
2. Đức Giêsu Kitô, Đấng Mạc khải Chúa Cha
Đức Thành Cha Lêô XIV – Tiếp kiến chung ,
Thứ Tư ngày 21 tháng 1 năm 2026
Tin Mừng Thánh Gioan (14,6-9):
6Đức Giê-su đáp: “Chính Thầy là con đường, là sự thật và là sự sống. Không ai có thể đến với Chúa Cha mà không qua Thầy c. 7oNếu anh em biết Thầy, anh em cũng biết Cha Thầy d. Ngay từ bây giờ, anh em biết Người và đã thấy Người.”
8Ông Phi-líp-phê nói: “Thưa Thầy, xin tỏ cho chúng con thấy Chúa Cha, như thế là chúng con mãn nguyện.” 9Đức Giê-su trả lời: “Thầy ở với anh em bấy lâu, thế mà anh Phi-líp-phê, anh chưa biết Thầy ư? oAi thấy Thầy là thấy Chúa Cha đ. Sao anh lại nói: ‘Xin tỏ cho chúng con thấy Chúa Cha’?
Bài giáo lý của Đức Thánh Cha
Anh chị em thân mến, chào buổi sáng và kính chào tất cả anh chị em!
Chúng ta tiếp tục loạt bài giáo lý về Hiến chế tín lý Dei Verbum của Công đồng Vaticanô II, nói về Mạc khải Thiên Chúa. Chúng ta đã thấy rằng Thiên Chúa tự mạc khải trong một cuộc đối thoại của Giao ước, trong đó Người ngỏ lời với chúng ta như với những người bạn. Như thế, đây là một sự hiểu biết mang tính tương quan, không chỉ truyền đạt những ý niệm, nhưng còn chia sẻ một lịch sử và mời gọi bước vào hiệp thông trong sự đáp trả lẫn nhau.
Sự viên mãn của Mạc khải này được thực hiện trong một cuộc gặp gỡ mang tính lịch sử và cá vị, nơi chính Thiên Chúa tự hiến cho chúng ta, làm cho Người trở nên hiện diện, và chúng ta khám phá ra mình được Người biết đến trong sự thật sâu xa nhất của mình. Điều đó đã xảy ra nơi Đức Giêsu Kitô. Văn kiện Công đồng khẳng định rằng: chân lý thẳm sâu của cả Thiên Chúa lẫn ơn cứu độ con người toả sáng nơi Đức Kitô, Đấng vừa là Trung Gian vừa là sự viên mãn của toàn bộ Mạc khải (x. Dei Verbum, 2).
Đức Giêsu mạc khải Chúa Cha bằng cách lôi cuốn chúng ta vào chính mối tương quan của Người với Chúa Cha. Trong Người Con được Chúa Cha sai đến, “con người […] có thể đến với Chúa Cha trong Chúa Thánh Thần và được tham dự vào bản tính Thiên Chúa” (sđd.). Như thế, chúng ta đạt tới sự hiểu biết trọn vẹn về Thiên Chúa khi bước vào mối tương quan giữa Người Con với Chúa Cha, nhờ tác động của Chúa Thánh Thần.
Thánh sử Luca chứng thực điều này khi thuật lại lời cầu nguyện đầy hoan hỷ của Chúa Giêsu:
“21Ngay giờ ấy, được Thánh Thần tác động u, Đức Giê-su hớn hở vui mừng và nói : “Lạy Cha là Chúa Tể trời đất, con xin ngợi khen Cha, vì Cha đã giấu kín không cho bậc khôn ngoan thông thái biết những điều này, nhưng lại mặc khải cho những người bé mọn v. Vâng, lạy Cha, vì đó là điều đẹp ý Cha. ‘Cha tôi đã giao phó mọi sự cho tôi. Và không ai biết người Con là ai, trừ Chúa Cha, cũng như không ai biết Chúa Cha là ai, trừ người Con, và kẻ mà người Con muốn mặc khải cho’” (Lc 10,21-22).
Nhờ Đức Giêsu, chúng ta biết Thiên Chúa như chính chúng ta được Người biết đến (x. Gl 4,9; 1 Cr 13,13). Thật vậy, trong Đức Kitô, Thiên Chúa đã thông ban chính mình cho chúng ta, và đồng thời mạc khải cho chúng ta căn tính đích thực của mình là những người con, được tạo dựng theo hình ảnh Ngôi Lời. Ngôi Lời vĩnh cửu này “chiếu soi mọi người” (DV, 4), và tỏ lộ chân lý của họ dưới ánh nhìn của Chúa Cha: “Cha của anh, Đấng thấu suốt những gì kín đáo, sẽ trả công cho anh” (Mt 6,4.6.8); và Đức Giêsu còn nói thêm: “Cha biết những gì chúng ta cần” (x. Mt 6,32).
Đức Giêsu Kitô là nơi chúng ta nhận ra chân lý của Thiên Chúa là Cha, đồng thời khám phá ra mình được Người biết đến như những người con trong Người Con, được mời gọi cùng chung một vận mệnh là sự sống viên mãn. Thánh Phaolô viết:
“4Nhưng khi thời gian tới hồi viên mãn, Thiên Chúa đã sai Con mình tới, sinh làm con một người phụ nữ, và sống dưới Lề Luật, 5để chuộc những ai sống dưới Lề Luật, hầu chúng ta nhận được ơn làm nghĩa tử. 6Để chứng thực anh em là con cái, Thiên Chúa đã sai Thần Khí của Con mình đến ngự trong lòng anh em mà kêu lên : “Áp-ba, Cha ơi!”’” (Gl 4,4-6).
Sau cùng, Đức Giêsu Kitô mạc khải Chúa Cha bằng chính nhân tính của Người. Chính vì là Ngôi Lời nhập thể và cư ngụ giữa loài người, nên Đức Giêsu mạc khải Thiên Chúa bằng chính nhân tính thật sự và trọn vẹn của mình:
“Vì thế – Công đồng nói – Người, Đấng mà ai thấy Người là thấy Chúa Cha (x. Ga 14,9), với toàn bộ sự hiện diện và tỏ hiện của mình, bằng lời nói và việc làm, bằng các dấu lạ và phép mầu, và nhất là bằng cái chết và sự phục sinh vinh hiển từ cõi chết, và sau cùng bằng việc sai Thánh Thần chân lý, đã hoàn tất Mặc khải” (DV, 4).
Muốn nhận biết Thiên Chúa nơi Đức Kitô, chúng ta phải đón nhận nhân tính trọn vẹn của Người: chân lý của Thiên Chúa không được mạc khải trọn vẹn khi người ta cắt xén điều gì nơi nhân tính; cũng như sự trọn vẹn nhân tính của Đức Giêsu không làm suy giảm sự sung mãn của hồng ân thần linh. Chính nhân tính toàn vẹn của Đức Giêsu kể cho chúng ta biết chân lý về Chúa Cha (x. Ga 1,18).
Điều cứu độ chúng ta và quy tụ chúng ta không chỉ là cái chết và sự phục sinh của Đức Giêsu, mà chính là toàn bộ con người của Người: Chúa đã nhập thể, sinh ra, chữa lành, giảng dạy, chịu đau khổ, chết, sống lại và vẫn ở giữa chúng ta. Vì thế, để tôn vinh mầu nhiệm Nhập Thể, không đủ khi chỉ xem Đức Giêsu như một kênh chuyển tải những chân lý trí thức. Nếu Đức Giêsu có một thân xác thật, thì việc thông truyền chân lý của Thiên Chúa diễn ra ngay trong thân xác ấy, với cách cảm nhận và rung động của Người trước thực tại, với cách Người cư ngụ và đi qua thế giới. Chính Đức Giêsu mời gọi chúng ta chia sẻ cái nhìn của Người về thực tại:
“26Hãy xem chim trời: chúng không gieo, không gặt, không thu tích vào kho; thế mà Cha anh em trên trời vẫn nuôi chúng. Anh em lại chẳng quý giá hơn chúng sao?” (Mt 6,26).
Anh chị em thân mến, khi theo trọn con đường của Đức Giêsu, chúng ta đạt tới xác tín rằng không gì có thể tách chúng ta khỏi tình yêu của Thiên Chúa:
“Nếu Thiên Chúa ở bênh đỡ chúng ta – thánh Phaolô lại viết – thì ai có thể chống lại chúng ta? Người đã không dung tha chính Con Một mình, […] chẳng lẽ lại không ban cho chúng ta tất cả mọi sự cùng với Người sao?” (Rm 8,31-32).
Nhờ Đức Giêsu, người Kitô hữu nhận biết Thiên Chúa là Cha và phó thác trọn vẹn đời mình cho Người trong niềm tín thác..
Tóm tắt lời Đức Thánh Cha
Anh chị em thân mến,
Hôm nay, chúng ta tiếp tục loạt bài giáo lý về Hiến chế tín lý Dei Verbum của Công đồng Vaticanô II, khi suy niệm về vai trò của Con Thiên Chúa trong Mạc khải thần linh. Qua dòng lịch sử, Thiên Chúa đã tự mạc khải cho dân Người bằng lời nói và hành động, và Mạc khải ấy đạt tới sự viên mãn nơi mầu nhiệm Ngôi Lời nhập thể, khi chính Thiên Chúa đã trở nên người phàm.
Thật vậy, “chân lý thẳm sâu nhất được mạc khải về Thiên Chúa và về ơn cứu độ con người tỏa sáng nơi Đức Kitô, Đấng vừa là Trung Gian vừa là sự viên mãn của toàn thể Mặc khải” (Dei Verbum, 2). Người Con, nhờ việc nhập thể, đời sống, cái chết và sự phục sinh của Người, không những cho phép chúng ta nhìn thấy Chúa Cha nơi chính Người, mà còn mời gọi chúng ta bước vào mối tương quan riêng của Người với Chúa Cha, nhờ tác động của Chúa Thánh Thần.
Khi đón nhận lời mời gọi này, chúng ta trở nên con cái trong Người Con và được tham dự vào chính bản tính Thiên Chúa. Ước gì chúng ta tràn đầy lòng biết ơn khi chiêm ngắm ơn gọi cao cả của mình là những người con yêu dấu của Thiên Chúa, và phó thác trọn vẹn đời sống mình cho Chúa Cha trong niềm tín thác vô biên.
