Chúa Nhật Tuần VI Mùa Thường Niên (Năm A)
Hc 15,15-20 • Tv 118,1-2.4-5.17-18.33-34 (Đ. c.1b) • 1 Cr 2,6-10 • Mt 5,17-37
Anh em đã nghe luật dạy người xưa. Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết.
✠ Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Mátthêu
17 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng: “Anh em đừng tưởng Thầy đến để bãi bỏ Luật Mô-sê hoặc lời các ngôn sứ. Thầy đến không phải là để bãi bỏ, nhưng là để kiện toàn. 18 Vì, Thầy bảo thật anh em, trước khi trời đất qua đi, thì một chấm một phết trong Lề Luật cũng sẽ không qua đi, cho đến khi mọi sự được hoàn thành. 19 Vậy ai bãi bỏ dù chỉ là một trong những điều răn nhỏ nhất ấy, và dạy người ta làm như thế, thì sẽ bị gọi là kẻ nhỏ nhất trong Nước Trời. Còn ai tuân hành và dạy làm như thế, thì sẽ được gọi là lớn trong Nước Trời.
20 “Vậy, Thầy bảo cho anh em biết, nếu anh em không ăn ở công chính hơn các kinh sư và người Pha-ri-sêu, thì sẽ chẳng được vào Nước Trời.
21 “Anh em đã nghe Luật dạy người xưa rằng: Chớ giết người; ai giết người, thì đáng bị đưa ra toà. 22 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết: Bất cứ ai giận anh em mình, thì đáng bị đưa ra toà. Ai mắng anh em mình là đồ ngốc, thì đáng bị đưa ra trước Thượng Hội Đồng. Còn ai chửi anh em mình là quân phản đạo, thì đáng bị lửa hoả ngục thiêu đốt. 23 Vậy, nếu khi anh sắp dâng lễ vật trước bàn thờ, mà sực nhớ có người anh em đang có chuyện bất bình với anh, 24 thì hãy để của lễ lại đó trước bàn thờ, đi làm hoà với người anh em ấy đã, rồi trở lại dâng lễ vật của mình. 25 Anh hãy mau mau dàn xếp với đối phương, khi còn đang trên đường đi với người ấy tới cửa công, kẻo người ấy nộp anh cho quan toà, quan toà lại giao anh cho thuộc hạ, và anh sẽ bị tống ngục. 26 Thầy bảo thật cho anh biết: anh sẽ không ra khỏi đó, trước khi trả hết đồng xu cuối cùng.
27 “Anh em đã nghe Luật dạy rằng: Chớ ngoại tình. 28 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết: Bất cứ ai nhìn người phụ nữ mà thèm muốn, thì trong lòng đã ngoại tình với người ấy rồi. 29 Nếu mắt phải của anh làm cớ cho anh sa ngã, thì hãy móc mà ném đi; vì thà mất một phần thân thể, còn hơn là toàn thân bị ném vào hoả ngục. 30 Nếu tay phải của anh làm cớ cho anh sa ngã, thì hãy chặt mà ném đi ; vì thà mất một phần thân thể, còn hơn là toàn thân phải sa hoả ngục.
31 “Luật còn dạy rằng: Ai rẫy vợ, thì phải cho vợ chứng thư ly dị. 32 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết: ngoại trừ trường hợp hôn nhân bất hợp pháp, bất cứ ai rẫy vợ là đẩy vợ đến chỗ ngoại tình; và ai cưới người đàn bà bị rẫy, thì cũng phạm tội ngoại tình.
33 “Anh em còn nghe Luật dạy người xưa rằng: Chớ bội thề, nhưng hãy trọn lời thề với Đức Chúa. 34 Còn Thầy, Thầy bảo cho anh em biết: đừng thề chi cả. Đừng chỉ trời mà thề, vì trời là ngai Thiên Chúa. 35 Đừng chỉ đất mà thề, vì đất là bệ dưới chân Người. Đừng chỉ Giê-ru-sa-lem mà thề, vì đó là thành của Đức Vua cao cả. 36 Đừng chỉ lên đầu mà thề, vì anh không thể làm cho một sợi tóc hoá trắng hay đen được. 37 Nhưng hễ ‘có’ thì phải nói ‘có’, ‘không’ thì phải nói ‘không’ ; thêm thắt điều gì là do ác quỷ.”
Bản dịch của Nhóm Phiên Dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ
Suy niệm: Từ Lề Luật đến Trái Tim
Trong nhiều phương diện, Đức Giêsu là một Đấng canh tân vĩ đại. Người dùng hình ảnh rượu mới để nói về sứ vụ của mình, và khẳng định rằng rượu mới cần bầu da mới. Người muốn nói rằng cách làm cũ kỹ, chỉ dựa vào thói quen và hình thức, sẽ không còn phù hợp nữa. Tuy nhiên, Đức Giêsu cũng hết sức trân trọng truyền thống Do Thái của mình. Kinh Thánh của dân tộc Người đã nuôi dưỡng và soi sáng đời Người. Trong bài Tin Mừng hôm nay, Người tuyên bố rằng Người đến không phải để bãi bỏ Lề Luật và các Ngôn Sứ, nhưng để kiện toàn. Người không khởi sự từ con số không. Người quý trọng những gì tốt đẹp trong truyền thống của dân mình, nhưng muốn đưa truyền thống ấy đến sự viên mãn và phong phú hơn; Người đến để canh tân chứ không thay thế.
Thái độ của Đức Giêsu đối với truyền thống tôn giáo có thể soi sáng cho chúng ta hôm nay. Như Người, chúng ta không vứt bỏ truyền thống, nhưng cũng không tuyệt đối hóa nó. Một mặt, Hội Thánh luôn cần được canh tân; rượu mới của Chúa Thánh Thần luôn đòi hỏi những bầu da mới. Mặt khác, công cuộc canh tân ấy luôn bao hàm việc trân trọng những gì tốt đẹp trong truyền thống, để tiềm năng phong phú của nó được phát triển trọn vẹn. Tương tự, Chúa Thánh Thần cũng canh tân đời sống cá nhân của mỗi người chúng ta bằng cách tôn trọng những gì tốt đẹp trong câu chuyện đời mình, đồng thời dẫn chúng ta đến những chân trời mới.
Đức Giêsu đã kiện toàn truyền thống tôn giáo của mình như thế nào? Trong bài Tin Mừng hôm nay, Người kêu gọi một sự công chính sâu xa hơn sự công chính của các kinh sư và người Pharisêu, là những người giải thích chính thức Lề Luật Do Thái. Người tìm kiếm một sự công chính phát xuất từ trái tim, từ cốt lõi nội tâm, chứ không chỉ dừng lại ở hành động bên ngoài. Mười Điều Răn chủ yếu liên quan đến những việc phải làm hoặc không được làm. Đức Giêsu trích dẫn hai điều răn, bắt đầu với: “Ngươi chớ giết người.” Nhưng Người không chỉ cấm hành vi giết người mà còn cảnh báo những cảm xúc và cái nhìn nội tâm có thể dẫn đến hành vi ấy. Người đi xa hơn lề luật, cảnh báo sự giận dữ và cách nhìn khinh miệt người khác.
Chúng ta có thể nghĩ rằng điều răn “chớ giết người” không liên quan đến mình, vì khả năng giết người là điều rất xa vời. Nhưng khi Đức Giêsu đi sâu vào tầng cảm xúc và cách nhìn nội tâm, chúng ta không thể dễ dàng tách mình ra. Ai trong chúng ta cũng từng trải qua cơn giận và nhận ra sức tàn phá của nó. Ai cũng có lúc nhìn người khác theo cách khiến mình nói năng thiếu tôn trọng. Dù khác nhau ở hành động, nhưng ở tầng sâu nội tâm, chúng ta lại có rất nhiều điểm chung: tất cả đều đang cố gắng đạt tới nhân đức sâu xa hướng dẫn hành động của mình.
Điều răn thứ hai Đức Giêsu trích dẫn là: “Ngươi chớ ngoại tình.” Một lần nữa, Người vượt quá bề mặt của lề luật. Người không chỉ cấm hành vi ngoại tình mà còn cấm cái nhìn dục vọng dẫn đến hành vi ấy. Người hướng đến thái độ nội tâm căn bản của con người đối với người khác. Người mời gọi chúng ta xét lại cách mình nhìn tha nhân, không chỉ bằng mắt mà bằng cả trái tim.
Cách chúng ta nhìn người khác thật sự quan trọng. Ở mức độ cá nhân, chúng ta cũng biết rằng cách nhìn của mình định hình cách mình đối xử với người khác. Lời khuyên mạnh mẽ của Đức Giêsu: “Nếu mắt phải của anh làm cớ cho anh sa ngã, thì hãy móc nó mà ném đi,” nhằm nhấn mạnh tính cấp bách của việc thay đổi cái nhìn nội tâm, thay đổi trái tim và tâm trí mình.
Giáo huấn của Đức Giêsu có thể bị nhiều người thời đó xem là đòi hỏi quá cao. Ngày nay cũng vậy. Tin Mừng luôn phần nào đi ngược lại não trạng của thế gian. Trong bài đọc II hôm nay, thánh Phaolô đối chiếu sự khôn ngoan của Thiên Chúa với sự khôn ngoan của thế gian. Khi sống trung thành với Tin Mừng, chúng ta đôi khi sẽ thấy mình đối nghịch với những tiêu chuẩn của thời đại. Không chỉ văn hóa bên ngoài chống lại chúng ta, mà chính sự yếu đuối và tính ích kỷ nơi bản thân cũng cản trở chúng ta.
Chúng ta chỉ có thể sống nhân đức sâu xa này nhờ ơn trợ giúp của Chúa, nhờ Chúa Thánh Thần. Theo thánh Phaolô, Thánh Thần “thấu suốt mọi sự, ngay cả những gì sâu thẳm nơi Thiên Chúa.” Chính Thánh Thần cũng thấu suốt chiều sâu tâm hồn chúng ta, biến đổi cõi lòng và hướng dẫn những hành động phát sinh từ đó.
Fr. Martin Hogan.
Fr Martin’s Daily Homilies & Reflections
