Thứ Tư Tuần XXXIII Mùa Thường Niên
Kh 4,1-11 • Tv 150,1-2.3-4.5-6 (Đ. Kh 4,8b) • Lc 19,11-28
Sao anh không gửi bạc của tôi vào ngân hàng?
✠ Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca
11 Khi ấy, dân chúng đang nghe Đức Giê-su, thì Người kể thêm cho họ một dụ ngôn, vì Người đang ở gần Giê-ru-sa-lem và vì họ tưởng là Triều Đại Thiên Chúa sắp xuất hiện đến nơi rồi. 12 Vậy Người nói: “Có một người quý tộc kia trẩy đi phương xa lãnh nhận vương quyền, rồi trở về. 13 Ông gọi mười người trong các tôi tớ của ông đến, phát cho họ mười nén bạc và nói với họ: ‘Hãy lo làm ăn sinh lợi cho tới khi tôi đến.’ 14 Nhưng đồng bào ông ghét ông, nên họ cử một phái đoàn đến sau ông để nói rằng: ‘Chúng tôi không muốn ông này làm vua chúng tôi.’
15 “Sau khi lãnh nhận vương quyền, ông trở về. Bấy giờ ông truyền gọi những đầy tớ ông đã giao bạc cho, để xem mỗi người làm ăn sinh lợi được bao nhiêu. 16 Người thứ nhất đến trình: ‘Thưa ngài, nén bạc của ngài đã sinh lợi được mười nén.’ 17 Ông bảo người ấy: ‘Khá lắm, hỡi đầy tớ tài giỏi! Vì anh đã trung thành trong việc rất nhỏ, thì hãy cầm quyền cai trị mười thành.’ 18 Người thứ hai đến trình: ‘Thưa ngài, nén bạc của ngài đã làm lợi được năm nén.’ 19 Ông cũng bảo người ấy: ‘Anh cũng vậy, anh hãy cai trị năm thành.’
20 “Rồi người thứ ba đến trình: ‘Thưa ngài, nén bạc của ngài đây, tôi đã bọc khăn giữ kỹ. 21 Tôi sợ ngài, vì ngài là người khắc nghiệt, đòi cái không gửi, gặt cái không gieo.’ 22 Ông nói: ‘Hỡi đầy tớ tồi tệ! Tôi cứ lời miệng anh mà xử anh. Anh đã biết tôi là người khắc nghiệt, đòi cái không gửi, gặt cái không gieo. 23 Thế sao anh không gửi bạc của tôi vào ngân hàng? Có vậy, khi tôi đến, tôi mới rút ra được cả vốn lẫn lời chứ !’ 24 Rồi ông bảo những người đứng đó : ‘Lấy lại nén bạc nó giữ mà đưa cho người đã có mười nén.’ 25 Họ thưa ông : ‘Thưa ngài, anh ấy có mười nén rồi !’ 26 Ông đáp lại: ‘Tôi nói cho các anh hay: phàm ai đã có, thì sẽ được cho thêm; còn ai không có, thì ngay cái nó đang có cũng sẽ bị lấy đi.
27 ‘Còn bọn thù địch của tôi kia, những người không muốn tôi làm vua cai trị chúng, thì hãy dẫn chúng lại đây và giết chết trước mặt tôi.’”
28 Đức Giê-su nói những lời ấy xong, thì dẫn đầu các môn đệ, tiến lên Giê-ru-sa-lem.
Chú giải Tin Mừng Lc 19,11–28
Ngay sau câu chuyện về ông Da-kêu, người thu thuế, là một dụ ngôn về cách chúng ta sử dụng những gì Thiên Chúa đã trao ban. Đức Giê-su và các môn đệ đã đến gần Giê-ru-sa-lem, và những người nghe Người:
“…tưởng là Triều Đại Thiên Chúa sắp xuất hiện đến nơi rồi.”
Họ đã có lý khi hướng mắt về Giê-ru-sa-lem! Quả thật, Triều Đại Thiên Chúa sẽ xuất hiện tại đó, theo một cách hoàn toàn khác với điều họ mong đợi. Họ hình dung một chiến thắng chính trị và quân sự trước quân thù. Như phần đầu sách Công vụ Tông đồ cho thấy, họ vẫn mong Đức Giê-su sắp khôi phục vương quốc Ít-ra-en (x. Cv 1,6). Dần dần, họ sẽ hiểu rằng một vương quốc có ý nghĩa lớn lao hơn nhiều đang hình thành, và chính họ sẽ góp phần quan trọng vào buổi khai mở vương quốc ấy.
Dụ ngôn tiếp theo có những khác biệt đáng kể so với dụ ngôn các yến bạc trong Tin Mừng Mát-thêu (Mt 25,14–30). Có thể thánh Lu-ca đã kết hợp hai dụ ngôn thành một. Một dụ ngôn kể về những nén bạc, còn dụ ngôn kia kể về một người đi lãnh nhận vương quyền dù gặp sự chống đối. Nhân vật ấy tượng trưng cho chính Đức Giê-su.
Đức Giê-su mở đầu dụ ngôn bằng câu chuyện một người thuộc dòng dõi quý tộc đi đến một miền xa để lãnh nhận vương quyền rồi trở về. Chi tiết này có thể khiến người nghe nhớ đến Ác-khê-lao, con vua Hê-rô-đê Cả. Năm 4 trước Công nguyên, ông sang Rô-ma để xin được phong vương. Sau khi trở về, ông kế vị cha mình. Cách thức ấy có vẻ khác thường, nhưng các thành viên của triều đại Hê-rô-đê vẫn thường đến Rô-ma để được trao quyền cai trị người Do Thái.
Tương tự như vậy, Đức Giê-su sắp ra đi và sẽ trở lại trong tư cách là Vua. Trong thời gian Người vắng mặt, các đầy tớ được giao trông coi công việc của Chủ mình.
Trước khi lên đường, vị quý tộc gọi mười người đầy tớ, trao cho họ mười nén bạc, mỗi người một nén, và bảo họ đem ra sinh lợi cho đến khi ông trở về. Đơn vị tiền này gọi là mina. Một mina trị giá khoảng một trăm đồng đơ-ra-khơ-ma, mà một đồng đơ-ra-khơ-ma tương đương với tiền công một ngày. Như vậy, mỗi nén bạc trị giá chừng ba tháng tiền công. Số tiền này nhỏ hơn nhiều so với những khoản được trao trong dụ ngôn của thánh Mát-thêu. Một điểm khác nữa là trong dụ ngôn của thánh Lu-ca, cả mười người đều nhận phần bằng nhau. Trong dụ ngôn của thánh Mát-thêu, ba người lần lượt nhận năm yến, hai yến và một yến bạc.
Dụ ngôn kể rằng dân chúng ghét vị quý tộc ấy và không muốn ông làm vua của họ. Quả thật, một phái đoàn Do Thái đã từng sang Rô-ma để phản đối việc Ác-khê-lao lên ngôi. Trong dụ ngôn, tình tiết ấy gợi đến việc Đức Giê-su sắp ra đi và một ngày kia sẽ trở lại với tư cách là Vua và Thẩm Phán. Trong thời gian Người vắng mặt, các đầy tớ được giao chăm lo công việc của Thầy mình, còn những người khác sẽ hoàn toàn khước từ Người.
Khi trở về, vị tân vương gọi các đầy tớ đến để tính sổ xem họ đã làm lợi được bao nhiêu. Đức Giê-su cũng sẽ làm như thế trong ngày phán xét. Người thứ nhất đã làm lợi được mười nén từ một nén được giao và được thưởng quyền cai quản mười thành. Người thứ hai làm lợi được năm nén và được cai quản năm thành. Người thứ ba chỉ mang đến đúng một nén bạc đã nhận. Vì sợ mất vốn, anh đã cất kỹ nén bạc ấy. Anh sợ nhà vua và thưa:
“…ngài đòi cái không gửi, gặt cái không gieo.”
Nhà vua nổi giận. Ông lấy chính lời người đầy tớ nói về sự nghiêm khắc của mình để xét xử anh. Ít ra anh cũng có thể gửi tiền để khi trở về, ông thu lại cả vốn lẫn lãi. Nhà vua truyền lấy nén bạc của anh mà trao cho người đã làm lợi được mười nén. Người ấy rõ ràng đã biết cách làm cho đồng vốn sinh lợi. Đức Giê-su nêu rõ bài học của dụ ngôn:
“Tôi nói cho các anh hay: phàm ai đã có, thì sẽ được cho thêm; còn ai không có, thì ngay cái nó đang có cũng sẽ bị lấy đi.”
Câu cuối của dụ ngôn nói đến nhóm người thứ ba. Trước hết là những người đã biết dùng nén bạc để sinh lợi. Kế đến là người giữ kỹ nén bạc mình đã nhận. Sau cùng là những người không muốn vị ấy làm vua cai trị họ. Nhà vua truyền xử tử họ:
“Còn bọn thù địch của ta kia, những người không muốn ta làm vua cai trị chúng, thì hãy dẫn chúng lại đây và giết chết trước mặt ta.”
Những người này chịu mất mát lớn nhất. Theo một cách đọc được tác giả bài chú giải gợi ra, chi tiết ấy có thể ám chỉ những người Do Thái đã khước từ Đức Giê-su với tư cách là Vua, đồng thời gợi đến biến cố thành Giê-ru-sa-lem bị phá hủy vào năm 70 sau Công nguyên. Trong câu chuyện, những người nổi loạn và công khai chống đối nhà vua phải chịu hình phạt nặng hơn nhiều so với người đầy tớ quá dè dặt.
Câu cuối của bài Tin Mừng hôm nay nhấn mạnh bối cảnh của toàn bộ dụ ngôn:
“Nói những lời ấy xong, Đức Giê-su đi đầu, tiến lên Giê-ru-sa-lem.”
Trình thuật đang đi đến hồi kết và tiến gần tới cao điểm của cuộc hành trình.
Dụ ngôn ngỏ lời với tất cả những ai được Đức Ki-tô kêu gọi. Đây là phần cuối của một đơn vị trình thuật lớn (Lc 18,18–19,28). Đơn vị này mở đầu với câu chuyện về một người giàu có thiện chí nhưng không thể đáp lại tiếng gọi của Đức Giê-su. Tiếp đến là lời tiên báo về cuộc Thương Khó mà các môn đệ chưa hiểu, rồi câu chuyện về một người mù được sáng mắt và đi theo Đức Ki-tô. Sau đó là câu chuyện về một người giàu khác, sẵn lòng quảng đại chia sẻ của cải cho người nghèo. Toàn bộ trình thuật khép lại với dụ ngôn về cách sử dụng những gì mình có.
Người giàu thứ nhất nói rằng mình đã tuân giữ các điều răn, nhưng vẫn muốn giữ chặt của cải trong tay. Ông giống người đầy tớ đã cất kỹ nén bạc mình nhận được. Ông đã không dùng của cải để yêu thương và phục vụ anh chị em mình, nhất là những người thiếu thốn. Còn ông Da-kêu đã quảng đại chia sẻ của cải cho người nghèo. Ông đã biết dùng đồng tiền của mình để sinh lợi, vì ông đã học được cách nhìn. Ai thực sự nhận ra Đức Giê-su đang ở đâu thì chỉ còn một lối để đi, đó là bước theo con đường của Người. Sau cùng là những người hoàn toàn khước từ Đức Ki-tô và tất cả những gì Người đại diện. Họ hoàn toàn mù lòa.
Hôm nay, chúng ta được mời gọi suy nghĩ về những ân huệ riêng Thiên Chúa đã ban cho mỗi người và về cách chúng ta đang dùng những ân huệ ấy để giúp đỡ anh chị em thiếu thốn. Chúng ta có thái độ nào đối với tiền bạc, tài sản, vị thế nghề nghiệp, bằng cấp hay những khả năng khác mà mình có? Chúng ta đang đầu tư những khả năng và tài năng của mình vào đâu, từ những năng khiếu bẩm sinh đến những kỹ năng có được nhờ rèn luyện?
Càng đem những gì mình có ra sinh lợi, chúng ta càng thu được nhiều. Chúng ta không thể đứng yên hoặc cứ khư khư giữ lấy những gì mình có. Muốn thu được hoa trái, chúng ta phải biết buông tay, trao tặng và chia sẻ. Thánh Phanxicô Assisi và thánh Têrêsa Calcutta, tức Mẹ Têrêsa, là những tấm gương về lối sống ấy. Thái độ này còn xa lạ với nhiều người vẫn xem việc tích lũy ngày càng nhiều là lẽ sống và đặt sự an toàn của mình vào những gì mình sở hữu.
Theo lối sống Tin Mừng, chính khi chia sẻ, chúng ta làm nảy sinh sự giàu có đích thực mà lòng người hằng mong ước, đó là tự do, sự an tâm và bình an.
Ghi chú bản dịch. Một số con số trong bản chú giải tiếng Anh chưa nhất quán với trình thuật Tin Mừng. Bản dịch đã hiệu chỉnh theo Lc 19,13–24 (mười đầy tớ nhận tổng cộng mười nén, mỗi người một nén) và Mt 25,15 (ba đầy tớ lần lượt nhận năm, hai và một yến bạc).
Nguồn: https://sacredspace.com/commentary/o2334g/
Sống Lời Chúa
Cuối ngày, tôi dành một phút trước mặt Chúa để nhìn lại: Hôm nay, điều Chúa trao cho tôi đã giúp ai vơi bớt gánh nặng?
Lạy Chúa Giê-su, con cảm tạ Chúa vì những gì con đã nhận. Xin cho con nhận ra người đang cần đến mình và quảng đại dùng điều Chúa trao để phục vụ họ. Amen.





