Thứ Ba Tuần XXXIII Mùa Thường Niên
Kh 3,1-6.14-22 • Tv 14,2-3a.3bc-4ab.5 (Đ. Kh 3,21) • Lc 19,1-10
Con Người đến để tìm và cứu những gì đã mất.
✠ Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Luca
1 Khi ấy, Đức Giê-su vào Giê-ri-khô, đi ngang qua thành phố ấy. 2 Ở đó có một người tên là Da-kêu; ông đứng đầu những người thu thuế, và là người giàu có. 3 Ông ta tìm cách để xem cho biết Đức Giê-su là ai, nhưng không được, vì dân chúng thì đông, mà ông ta lại lùn. 4 Ông liền chạy tới phía trước, leo lên một cây sung để xem Đức Giê-su, vì Người sắp đi qua đó. 5 Khi Đức Giê-su tới chỗ ấy, thì Người nhìn lên và nói với ông: “Này ông Da-kêu, xuống mau đi, vì hôm nay tôi phải ở lại nhà ông!” 6 Ông vội vàng tụt xuống, và mừng rỡ đón rước Người. 7 Thấy vậy, mọi người xầm xì với nhau: “Nhà người tội lỗi mà ông ấy cũng vào trọ!” 8 Ông Da-kêu đứng đó thưa với Chúa rằng: “Thưa Ngài, tôi xin lấy phân nửa tài sản của tôi mà cho người nghèo; và nếu tôi đã chiếm đoạt của ai cái gì, tôi xin đền gấp bốn.” 9 Đức Giê-su mới nói về ông ta rằng: “Hôm nay, ơn cứu độ đã đến cho nhà này, bởi người này cũng là con cháu tổ phụ Áp-ra-ham. 10 Vì Con Người đến để tìm và cứu những gì đã mất.”
Chú giải Tin Mừng Lc 19,1–10
Hôm nay, chúng ta được nghe một trong những câu chuyện thú vị nhất của thánh Luca, và có lẽ của cả sách Tin Mừng. Câu chuyện diễn ra ngay sau khi Đức Giêsu chữa lành một người mù lúc Người tiến vào thành Giêrikhô, ở phía đông bắc Giêrusalem. Sự nối tiếp ấy có chủ ý.
Nhân vật chính là ông Dakêu. Thánh Luca cho biết ông là người “đứng đầu những người thu thuế” và rất giàu có. Đây là lần duy nhất trong Kinh Thánh có nhắc đến chức vụ “đứng đầu những người thu thuế”. Có lẽ ông phụ trách một địa hạt hay một vùng, với những người thu thuế khác làm việc dưới quyền. Vùng này thời ấy khá thịnh vượng, nên cần nhiều người thu thuế hơn.
Đã biết Dakêu đứng đầu những người thu thuế thì hầu như chẳng cần nói thêm rằng ông giàu có. Những người thu thuế bị đồng bào Do Thái xa lánh và khinh miệt. Họ ký hợp đồng với nhà cầm quyền Rôma để thu thuế và luôn liệu sao cho mình thu được từ dân một khoản hậu hĩnh mà ngày nay ta có thể gọi là “tiền hoa hồng”. Xét cho cùng, đó là nghề làm ăn và họ cũng phải kiếm sống. Nếu một người thu thuế bình thường đã có thể kiếm được khá nhiều, ta dễ hình dung người đứng đầu họ có thể kiếm được bao nhiêu.
Những người thu thuế buộc dân chúng phải trích ra một phần số tiền kiếm được bằng mồ hôi công sức. Họ còn bị coi là phản bội đồng bào vì lấy tiền của dân đem nộp cho chính quyền đô hộ Rôma ngoại giáo đang chiếm đóng đất nước. Ta có thể hiểu vì sao những người coi trọng việc giữ đạo lại bất bình khi thấy Đức Giêsu ngồi ăn với một người bị khinh miệt đến thế.
Nghe tin Đức Giêsu đang ở trong thành, Dakêu rất tò mò muốn biết Người là người thế nào. Ở đây, ta đã nghe thấy tiếng vọng của câu chuyện hôm qua, vì Dakêu cũng muốn “thấy”. Tuy nhiên, lúc này, dường như ông chỉ tò mò. Ông muốn nhìn qua một lần người mà hẳn ông đã nghe thiên hạ nhắc đến. Có lẽ ông còn nghe nói Đức Giêsu thường lui tới với những người như ông.
Vì thấp bé (có lẽ theo nhiều nghĩa chăng?), ông không thể nhìn qua đám đông đang vây quanh Đức Giêsu. Ông liền chạy lên phía trước, trèo lên một cây sung để nhìn cho rõ. Loại sung này có thể cao từ mười đến mười lăm mét, thân ngắn, cành xòe rộng, nên dễ trèo và đủ sức đỡ một người trưởng thành.
Dakêu muốn thấy Đức Giêsu, nhưng ông nào ngờ Đức Giêsu lại thấy mình. Hẳn ông đã ngạc nhiên đến suýt ngã khỏi cây khi Đức Giêsu nhìn lên và nói:
Này ông Dakêu, xuống mau đi, vì hôm nay tôi phải ở lại nhà ông.
Lời ấy đẹp biết bao! Đức Giêsu cũng thường ngỏ ý muốn đến nhà mỗi người chúng ta như thế:
Này đây, Ta đứng trước cửa và gõ. Ai nghe tiếng Ta và mở cửa, thì Ta sẽ vào nhà người ấy, sẽ dùng bữa với người ấy, và người ấy sẽ dùng bữa với Ta. (Kh 3,20)
Nhà tôi đã sẵn sàng chưa? Cửa nhà tôi có mở để đón Người vào không?
Dakêu hầu như không tin nổi vào tai mình. Ông vội vàng trèo xuống và vui mừng đón Đức Giêsu vào nhà. Lập tức, những người chung quanh bắt đầu xầm xì:
Nhà người tội lỗi mà ông ấy cũng vào trọ!
Giữa bao nhiêu người ở Giêrikhô, Đức Giêsu lại chọn đến nhà người bị gạt ra bên lề cả trong đời sống xã hội lẫn tôn giáo.
Như Người vẫn làm, Đức Giêsu nhìn qua cái tiếng mà thiên hạ gán cho Dakêu để thấy con người thật của ông. Dakêu đứng đầu những người thu thuế, nhưng ông sẵn sàng lấy một nửa tài sản của mình chia cho người nghèo. Nếu đã gian lận của ai, ông hứa sẽ đền gấp bốn lần số tiền người ấy đã mất. Luật Do Thái đòi đền gấp bốn trong trường hợp trộm chiên (x. Xh 22,1). Luật Rôma đòi mức bồi thường ấy đối với mọi kẻ bị kết tội trộm cắp. Phần Dakêu, ông hứa sẽ đền gấp bốn trong bất cứ trường hợp nào ông đã làm người khác thiệt hại vì hành vi bất công của mình.
Một số nhà chú giải hiểu lời Dakêu theo nghĩa ông vẫn làm những việc ấy từ trước, vẫn đền bù cho người bị thiệt hại và chia sẻ của cải với người nghèo. Theo cách đọc này, Đức Giêsu nhận ra lòng tốt của một người mà thiên hạ xa lánh chỉ vì ông làm nghề thu thuế. Người đến nhà một người tốt, dù đám đông vẫn coi ông là kẻ tội lỗi. Đức Giêsu luôn nhìn thấy con người thật, vượt qua những nhãn hiệu người đời gán cho họ. Chúng ta có thể nói mình cũng làm được như thế không?
Dù hiểu theo cách nào, ta vẫn thấy rằng, tuy làm một nghề bị khinh miệt, Dakêu có một tấm lòng biết thương người và quý trọng lẽ công bằng.
Vì thế, Đức Giêsu nói với Dakêu rằng “ơn cứu độ” đã đến với nhà ông. Ơn cứu độ ở đây cũng có nghĩa là đời sống được phục hồi trong sự toàn vẹn và ngay chính. Dù nghề nghiệp bị người đời khinh miệt, ông vẫn là “con cháu tổ phụ Ápraham”. Cách ông hành xử hoàn toàn phù hợp với những đòi hỏi của Lề Luật, thậm chí còn vượt xa những đòi hỏi ấy. Đối với Đức Giêsu, cửa ơn cứu độ mở ra cho mọi người, bất kể địa vị xã hội. Là “con cháu tổ phụ Ápraham” bao hàm việc sống yêu thương, biết quan tâm, giàu lòng trắc ẩn và có ý thức về công bằng. Việc tuân giữ các nghi thức cần đi đôi với cách sống ấy.
Ban đầu, Dakêu chỉ muốn nhìn thấy Đức Giêsu một lần. Giờ đây, ông đã “thấy” Người theo một nghĩa sâu xa hơn nhiều. Cái “thấy” ấy đã đổi cả cuộc đời ông, như đã đổi đời người hành khất mù trong câu chuyện hôm qua.
Trước lời trách cứ rằng Người đã vào nhà một người tội lỗi, Đức Giêsu nói:
Vì Con Người đến để tìm và cứu những gì đã mất.
Trong một dịp khác, Đức Giêsu cũng đã nói:
Người khỏe mạnh không cần thầy thuốc, người đau ốm mới cần. Tôi không đến để kêu gọi người công chính, mà để kêu gọi người tội lỗi sám hối ăn năn. (Lc 5,31–32)
Đức Giêsu là Mục Tử Nhân Lành, để lại chín mươi chín con chiên vẫn ở trong đàn mà đi tìm một con duy nhất đã lạc mất.
Khi đọc câu chuyện này, chúng ta có thể dừng lại suy nghĩ về vài điều. Chúng ta cũng muốn thấy Đức Giêsu theo nghĩa sâu xa nhất. Chỉ khi ấy, chúng ta mới thật sự trở thành môn đệ của Người. Chúng ta cần nghe Người nói với chính mình: “Hôm nay, Thầy muốn ở lại nhà con.” Hãy mở cửa và đón Người vào.
Chúng ta cũng cần dè dặt khi xét đoán người khác qua dáng vẻ bên ngoài, địa vị xã hội hay nghề nghiệp của họ. Là Hội Thánh, chúng ta có thể dành nhiều thời gian hơn để tìm đến những người đang lạc xa, bên cạnh việc chăm sóc những người đã đón nhận đức tin. Chính Đức Kitô mời gọi chúng ta chủ động loan báo Tin Mừng bằng cả việc làm lẫn lời nói.
Nguồn: https://sacredspace.com/commentary/o2333g/
Sống Lời Chúa
Hôm nay. Tôi chọn một điều cụ thể để sửa lại. Nếu đã nói sai về ai, tôi đính chính với chính người đã nghe tôi nói. Nếu còn một món nợ chưa thể trả ngay, tôi chủ động liên lạc và hẹn một thời hạn mình có thể giữ.
Lạy Chúa Giêsu, xin ở lại nhà con hôm nay. Xin cho con biết nhìn người khác bằng ánh mắt nhân hậu của Chúa và đủ can đảm sửa lại điều con đã làm sai. Xin cho niềm vui đón Chúa được nhận ra qua cách con đối xử với những người chung quanh. Amen.





