Chu Kỳ Giáo Lý
Công đồng Vaticanô II
qua các Văn kiện
II. Hiến chế Sacrosanctum Concilium
(Hiến chế về Phụng vụ Thánh)
5. Kinh nguyện của Hội Thánh
Đức Thành Cha Lêô XIV – Tiếp kiến chung ,
Thứ Tư ngày 5 tháng 8 năm 2026
Lời Chúa từ Ep 6,18-19
18Theo Thần Khí hướng dẫn, anh em hãy dùng mọi lời kinh và mọi tiếng van nài mà cầu nguyện luôn mãi. Để được như vậy, anh em hãy chuyên cần tỉnh thức và cầu xin cho toàn thể dân thánh. 19Anh em cũng hãy cầu xin cho tôi nữa, để khi tôi mở miệng nói, thì Thiên Chúa ban lời cho tôi s, hầu tôi mạnh dạn loan báo mầu nhiệm của Tin Mừng;
Bài giáo lý của Đức Thánh Cha
Anh chị em thân mến, chào anh chị em và chào mừng tất cả!
Trong bài giáo lý hôm nay, chúng ta tiếp tục suy niệm về Hiến chế phụng vụ Sacrosanctum Concilium của Công đồng Vaticanô II. Hôm nay, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chiều kích Hội Thánh của kinh nguyện phụng vụ.
Như thánh Tông đồ Phaolô đã gợi lên, chính Chúa Thánh Thần dạy chúng ta cầu nguyện. Kể từ ngày lễ Ngũ Tuần, Chúa Thánh Thần ngự trong Hội Thánh, linh hứng cho mọi hoạt động của Hội Thánh, đặc biệt là đời sống cầu nguyện. Đời sống của cộng đoàn tiên khởi, được khai sinh tại Giêrusalem sau biến cố Vượt Qua của Đức Giêsu, là đời sống trong Chúa Thánh Thần mà Đức Kitô Phục Sinh đã ban tặng. “Từ đó trở đi, Hội Thánh không bao giờ ngừng quy tụ để cử hành mầu nhiệm Vượt Qua: đọc những điều “đã được chép về Người trong toàn bộ Kinh Thánh” (x. Lc 24,27), cử hành Thánh Thể, trong đó “chiến thắng và vinh quang của cái chết Người lại được hiện tại hoá“, đồng thời tạ ơn “Thiên Chúa vì hồng ân khôn tả của Người” (2 Cr 9,15) trong Đức Giêsu Kitô, “để ngợi khen vinh quang của Người” (Ep 1,12), nhờ quyền năng Chúa Thánh Thần” (Sacrosanctum Concilium, số 6).
Trong thời đại chúng ta, giữa một bối cảnh bị chi phối bởi não trạng đề cao hiệu quả và chủ nghĩa tiêu thụ, cầu nguyện có thể bị xem là điều vô ích hoặc tầm thường. Trong một thế giới mà khoa học và công nghệ dường như có thể giải đáp mọi vấn đề, việc cầu nguyện đôi khi bị coi như một hình thức trốn tránh thực tại. Hơn nữa, ngay trong nhiều gia đình Kitô hữu, truyền thống cầu nguyện không còn được truyền lại cho thế hệ sau; nhiều người còn lầm tưởng cầu nguyện chỉ là một kỹ thuật mang tính tâm lý nhằm đạt được sự an yên cho bản thân. Thế nhưng, cầu nguyện là một chiều kích nền tảng của con người và rất đáng được khám phá lại trong ý nghĩa đích thực của nó.
Hiến chế Sacrosanctum Concilium đã nhìn nhận cách nghiêm túc nhu cầu ấy. Điều này làm cho Đức Thánh Giáo hoàng Phaolô VI hết sức vui mừng. Khi ban hành văn kiện đầu tiên được Công đồng Vaticanô II thông qua, ngài đã nói: “Thiên Chúa phải được đặt lên hàng đầu; cầu nguyện là bổn phận trước tiên của chúng ta; phụng vụ là nguồn mạch đầu tiên của sự sống thần linh được thông ban cho chúng ta và là trường học đầu tiên của đời sống thiêng liêng.” (Diễn văn tại Đền thờ Thánh Phêrô, ngày 4 tháng 12 năm 1963).
Thật vậy, trong Hiến chế, thuật ngữ “kinh nguyện” được dùng để chỉ toàn bộ phụng vụ. Đây là một quan điểm có tính quyết định, bởi chính quan điểm này đã định hướng cuộc cải tổ phụng vụ, lấy sự tham dự tích cực của các tín hữu làm nền tảng trung tâm. Phụng vụ trước hết được trình bày như nơi gặp gỡ, nơi Thiên Chúa chủ động đến gần nhân loại trong Con của Người, “Ngôi Lời đã làm người, được xức dầu bằng Chúa Thánh Thần” (SC, số 5). Con người được mời gọi đáp lại lời mời ấy “nhờ Đức Kitô, với Đức Kitô và trong Đức Kitô, trong sự hiệp nhất của Chúa Thánh Thần“, nghĩa là nhờ “chính lời cầu nguyện mà Đức Kitô, cùng với Thân Thể của Người là Hội Thánh, dâng lên Chúa Cha” (SC, số 84).
Chính vì thế, Đức Thánh Giáo hoàng Phaolô VI tha thiết mong muốn rằng Các Giờ Kinh Phụng Vụ – kinh nguyện công khai hằng ngày của Hội Thánh, vốn không thể tách rời khỏi Thánh Thể – sẽ thấm sâu, làm sinh động, hướng dẫn và diễn tả toàn bộ đời sống cầu nguyện của Kitô hữu, đồng thời nuôi dưỡng cách hữu hiệu đời sống thiêng liêng của Dân Thiên Chúa (x. Tông hiến Laudis canticum).
Để ước nguyện ấy trở thành hiện thực, Các Giờ Kinh Phụng vụ cần được các tín hữu đã lãnh nhận Bí tích Thánh Tẩy cũng như các cộng đoàn đón nhận và sống cách trọn vẹn hơn trong đời sống hằng ngày. Đối với rất nhiều người đang mong muốn học cầu nguyện, đặc biệt là các dự tòng, Các Giờ Kinh Phụng vụ có thể trở thành con đường và trường học của kinh nguyện Kitô giáo.
Mỗi tuần và mỗi ngày, Thánh Thể cùng với Các Giờ Kinh Phụng vụ chính là hơi thở của đời sống Hội Thánh, giúp Chúa Thánh Thần lưu chuyển trong toàn Thân Thể của Người. Trong kinh nguyện ấy, Đức Kitô “liên kết toàn thể cộng đồng nhân loại với chính Người, cho họ tham dự vào bài thánh ca ngợi khen Thiên Chúa của Người” (SC, số 83). Nhờ đó, từng ngày chúng ta được kết hợp mật thiết hơn với mầu nhiệm Vượt Qua và ngày càng nên đồng hình đồng dạng với Người.
Thánh Augustinô khẳng định: “Khi chúng ta cầu xin Thiên Chúa thương xót, chúng ta không tách rời Chúa Con khỏi Chúa Cha; và khi Thân Thể của Chúa Con cầu nguyện, thì cũng không tách rời Đầu của mình. Chính một Đấng Cứu Độ duy nhất là Đức Giêsu Kitô, Con Thiên Chúa, vừa cầu nguyện cho chúng ta, vừa cầu nguyện trong chúng ta, và cũng là Đấng chúng ta cầu nguyện cùng. Người cầu nguyện cho chúng ta với tư cách là vị Thượng Tế của chúng ta; Người cầu nguyện trong chúng ta với tư cách là Đầu của chúng ta; và Người được chúng ta cầu nguyện như là Thiên Chúa của chúng ta. Vì thế, chúng ta hãy nhận ra lời của mình nơi Người và lời của Người nơi chính chúng ta.” (Enarrationes in Psalmos, 86,1).
Gắn liền với Thánh Thể và kéo dài ánh sáng của Thánh Thể trong đời sống thường nhật, Các Giờ Kinh Phụng vụ thánh hoá thời gian mỗi ngày của chúng ta. Buổi sáng, chúng ta bắt đầu ngày mới với đức tin và lòng biết ơn; giữa trưa, chúng ta cầu xin sức mạnh để trung thành giữa những công việc thường ngày; khi chiều xuống, sau một ngày lao động, Kinh Chiều đồng hành với chúng ta trong giờ phút hoàng hôn; và khi màn đêm buông xuống, chúng ta đi vào giấc ngủ trong sự phó thác cho bình an của Thiên Chúa. Mỗi Giờ Kinh đều là một hành vi của niềm hy vọng: trong cuộc lữ hành trần thế, chúng ta luôn tỉnh thức cùng với toàn thể Hội Thánh, mong chờ ngày Chúa vinh hiển quang lâm.
Tóm tắt bài giáo lý của Đức Thánh Cha
Anh chị em thân mến,
Trong loạt bài giáo lý về Hiến chế Sacrosanctum Concilium của Công đồng Vaticanô II, hôm nay chúng ta cùng suy niệm về chiều kích Hội Thánh của kinh nguyện phụng vụ. Cầu nguyện không phải là sự lánh xa thế giới và những nhu cầu của con người, nhưng – đặc biệt trong toàn bộ phụng vụ – chính là một chiều kích thiết yếu của đời sống nhân loại. Trong kinh nguyện, chúng ta kết hợp với Đức Giêsu để dâng lên Thiên Chúa Cha lời chúc tụng và tạ ơn, nhờ quyền năng của Chúa Thánh Thần.
Đặc biệt, Đức Thánh Giáo hoàng Phaolô VI đã tha thiết mong ước rằng Các Giờ Kinh Phụng vụ, kinh nguyện công khai hằng ngày của Hội Thánh, sẽ được mọi chi thể trong Thân Thể Đức Kitô đón nhận và cử hành. Nhờ đó, chúng ta để cho Chúa Thánh Thần thổi sinh khí vào mọi tư tưởng và hành động của mình, giúp chúng ta ngày càng đi sâu hơn vào mầu nhiệm Vượt Qua.
Anh chị em thân mến, ước gì, trong cuộc lữ hành trần thế, chúng ta luôn kín múc sức mạnh thiêng liêng cần thiết bằng việc hiệp thông với toàn thể Hội Thánh trong kinh nguyện phụng vụ, khi cùng nhau mong đợi ngày Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta, ngự đến trong vinh quang.
