Chu Kỳ Giáo Lý
Công đồng Vaticanô II
qua các Văn kiện
I. Hiến chế Tín lý Dei Verbum
3. Một kho tàng thánh duy nhất.
Mối tương quan giữa Thánh Kinh và Thánh Truyền
Đức Thành Cha Lêô XIV – Tiếp kiến chung ,
Thứ Tư ngày 28 tháng 1 năm 2026
Tin Mừng Thánh Gioan (14,25-26):
Đức Giêsu nói với các môn đệ: “Các điều đó, Thầy đã nói với anh em, đang khi còn ở với anh em. Nhưng Đấng Bảo Trợ là Thánh Thần, Chúa Cha sẽ sai đến nhân danh Thầy, Đấng đó sẽ dạy anh em mọi điều và sẽ làm cho anh em nhớ lại mọi điều Thầy đã nói với anh em”.
Bài giáo lý của Đức Thánh Cha
Anh chị em thân mến, chào buổi sáng và xin nhiệt liệt chào mừng!
Tiếp tục suy niệm Hiến chế Công đồng Dei Verbum về Mặc khải Thiên Chúa, hôm nay chúng ta dừng lại nơi mối tương quan giữa Thánh Kinh và Thánh Truyền. Để làm nền cho suy tư này, chúng ta có thể chiêm ngắm hai cảnh Tin Mừng.
Cảnh thứ nhất diễn ra trong Phòng Tiệc Ly. Trong bài diễn từ như di chúc thiêng liêng dành cho các môn đệ, Chúa Giêsu khẳng định: “Những điều ấy Thầy đã nói với anh em khi còn ở với anh em. Nhưng Đấng Bảo Trợ là Thánh Thần, Chúa Cha sẽ sai đến nhân danh Thầy, Người sẽ dạy anh em mọi điều và sẽ làm cho anh em nhớ lại tất cả những gì Thầy đã nói với anh em… Khi Thần Khí sự thật đến, Người sẽ dẫn anh em tới sự thật toàn vẹn” (Ga 14,25-26; 16,13).
Cảnh thứ hai đưa chúng ta lên những ngọn đồi Galilê. Chúa Giêsu phục sinh hiện ra với các môn đệ đang bỡ ngỡ và còn nghi ngại, và Người truyền dạy: “Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ… dạy họ tuân giữ mọi điều Thầy đã truyền cho anh em” (Mt 28,19-20). Trong cả hai cảnh, mối liên kết mật thiết giữa lời Chúa Kitô và việc loan truyền lời ấy xuyên suốt các thế kỷ được thể hiện rõ ràng.
Đó chính là điều Công đồng Vaticanô II khẳng định qua một hình ảnh đầy gợi cảm: “Có mối liên hệ và thông truyền chặt chẽ giữa Thánh Truyền và Thánh Kinh. Vì cả hai đều phát xuất từ cùng một nguồn mạch thần linh, nên theo một cách nào đó, hợp thành một thực tại duy nhất và cùng hướng về một mục đích” (Dei Verbum, số 9). Thánh Truyền của Hội Thánh triển nở trong lịch sử qua chính Hội Thánh, là Đấng gìn giữ, giải thích và thể hiện Lời Thiên Chúa. Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo (x. số 113) nhắc lại một châm ngôn của các Giáo phụ: “Thánh Kinh được viết trước hết trong trái tim Hội Thánh hơn là trên giấy mực và văn kiện”, nghĩa là trong chính đời sống của Dân Thánh.
Dưới ánh sáng lời Chúa Kitô vừa được trích dẫn, Công đồng khẳng định rằng: “Thánh Truyền phát xuất từ các Tông đồ được triển nở trong Hội Thánh nhờ sự trợ giúp của Chúa Thánh Thần” (Dei Verbum, số 8). Sự triển nở này diễn ra nhờ việc “chiêm niệm và học hỏi của các tín hữu”, nhờ “sự hiểu biết sâu xa hơn về những thực tại thiêng liêng mà họ cảm nghiệm” và, trên hết, nhờ việc rao giảng của các đấng kế vị các Tông đồ, những vị đã lãnh nhận “đặc sủng chắc chắn của chân lý”. Tóm lại, “Hội Thánh, trong giáo huấn, đời sống và phụng vụ của mình, lưu truyền cho mọi thế hệ tất cả những gì Hội Thánh là và tất cả những gì Hội Thánh tin” (sđd).
Trong bối cảnh này, lời nói nổi tiếng của thánh Grêgôriô Cả thật đáng ghi nhớ: “Thánh Kinh lớn lên cùng với người đọc”[mfn] Homiliae in Ezechielem I, VII, 8: PL 76, 843D.[/mfn]. Và thánh Âu-tinh đã từng nhận xét: “Chỉ có một Lời Thiên Chúa được triển khai trong Thánh Kinh, và chỉ có một Lời duy nhất vang lên trên môi miệng của nhiều vị thánh”[mfn]Enarrationes in Psalmos 103, IV, 1[/mfn]. Như thế, Lời Thiên Chúa không phải là một thực tại bị đóng khung hay hóa thạch, nhưng là một thực tại sống động và hữu cơ, được triển nở trong Thánh Truyền. Nhờ Chúa Thánh Thần, Thánh Truyền hiểu Lời ấy trong sự phong phú của chân lý và thể hiện Lời ấy trong những hoàn cảnh luôn đổi thay của lịch sử.
Ở đây, đề xuất của thánh tiến sĩ Hội Thánh Gioan Henry Newman trong tác phẩm Sự Phát Triển của Tín Lý Kitô Giáo thật đặc biệt sâu sắc. Ngài khẳng định rằng Kitô giáo, vừa như một kinh nghiệm cộng đoàn vừa như một hệ thống giáo lý, là một thực tại năng động, đúng như hình ảnh Chúa Giêsu dùng trong dụ ngôn hạt giống (x. Mc 4,26-29)[mfn]x. J.H. Newman, An Essay on the Development of Christian Doctrine, Milan 2003, p. 104.[/mfn]: một thực tại sống động, phát triển nhờ một sức sống nội tại.
Thánh Tông đồ Phaolô nhiều lần khuyên nhủ người môn đệ và cộng sự của mình là Timôthê: “Hỡi Timôthê, hãy gìn giữ kho tàng đã được ký thác cho con” (1 Tm 6,20; x. 2 Tm 1,12-14). Hiến chế tín lý Dei Verbum vang vọng chính lời khuyên này khi khẳng định: “Thánh Truyền và Thánh Kinh hợp thành một kho tàng thánh duy nhất của Lời Thiên Chúa, được ký thác cho Hội Thánh”, và kho tàng ấy được giải thích bởi “Huấn quyền sống động của Hội Thánh, được thi hành nhân danh Chúa Giêsu Kitô” (số 10). Thuật ngữ “kho tàng” (depositum), trong nguyên ngữ, mang sắc thái pháp lý: nó đặt trên người thụ nhận nghĩa vụ phải gìn giữ nguyên vẹn nội dung được ký thác — trong trường hợp này là đức tin — và truyền lại trọn vẹn.
Ngày nay, kho tàng Lời Thiên Chúa vẫn được đặt trong tay Hội Thánh; và tất cả chúng ta, trong những thừa tác vụ khác nhau của đời sống Hội Thánh, được mời gọi tiếp tục gìn giữ kho tàng ấy trong sự toàn vẹn của nó, như một ngôi sao dẫn đường cho hành trình của chúng ta giữa những phức tạp của lịch sử và cuộc sống.
Sau cùng, anh chị em thân mến, chúng ta hãy một lần nữa lắng nghe Dei Verbum, văn kiện ca ngợi sự đan quyện giữa Thánh Kinh và Thánh Truyền. Công đồng khẳng định rằng cả hai “gắn bó và liên kết với nhau đến nỗi không thể tồn tại cách độc lập; và cùng nhau, mỗi thực tại theo cách riêng của mình, dưới tác động của cùng một Chúa Thánh Thần, góp phần hữu hiệu vào phần rỗi các linh hồn” (x. số 10).
_______________________________
Tóm lược giáo huấn của Đức Thánh Cha
Anh chị em thân mến, trong bài giáo lý về Hiến chế tín lý Dei Verbum, hôm nay chúng ta đã suy tư về mối tương quan giữa Thánh Kinh và Thánh Truyền. Trong đoạn Tin Mừng theo thánh Gioan vừa được nhắc tới, Chúa Giêsu hứa ban Chúa Thánh Thần để hướng dẫn các Tông đồ nhớ lại, áp dụng và loan báo tất cả những gì Người đã dạy. Thánh Kinh, Lời Thiên Chúa được linh hứng, và Thánh Truyền, ký ức sống động của Hội Thánh, gắn bó mật thiết với nhau và hợp thành Kho Tàng Đức Tin duy nhất. Kho tàng này, bao hàm toàn bộ đức tin của chúng ta — giáo lý, phụng vụ, luân lý, v.v. — không phải là một thực tại bất động, nhưng là một thực tại năng động, được Hội Thánh hiểu biết ngày càng sâu xa hơn qua các thế kỷ, dưới sự hướng dẫn của Chúa Thánh Thần. Được ký thác cho Hội Thánh gìn giữ và giải thích nhân danh Chúa Giêsu, kho tàng ấy giúp chúng ta định hướng giữa những phức tạp của cuộc sống để tiến về quê hương vĩnh cửu trên trời. Ước gì mỗi người chúng ta trở nên những chứng nhân sống động và trung thành cho Lời Thiên Chúa trong Thánh Kinh và Thánh Truyền.
