Loạt bài Giáo Lý – Năm Thánh 2025
Chúa Giêsu Kitô, Niềm Hy Vọng của Chúng Ta
III. Cuộc Vượt Qua của Chúa Giêsu
Bài 6. Cái chết – “Đức Giêsu lại kêu lên một tiếng lớn,
rồi tắt thở” (Mc 15,37)
Đức Thành Cha Lêô XIV – Tiếp kiến chung ,
Thứ Tư ngày 10 tháng 9 năm 2025
Tin Mừng Thánh Gioan (Ga 19,28-30):
Vào giờ thứ sáu, bóng tối bao phủ khắp mặt đất mãi đến giờ thứ chín. Vào giờ thứ chín, Đức Giêsu kêu lớn tiếng: “Êlôi, Êlôi, lama xabácthani!” Nghĩa là: “Lạy Thiên Chúa, Thiên Chúa của con, sao Ngài bỏ rơi con?” Nghe vậy, một vài người đứng đó liền nói: “Kìa hắn kêu cứu ông Êlia”. Rồi có kẻ chạy đi lấy một miếng bọt biển, thấm đầy giấm, cắm vào một cây sậy, đưa lên cho Người uống mà nói: “Để xem ông Êlia có đến đem hắn xuống không”. Đức Giêsu lại kêu lên một tiếng lớn, rồi tắt thở. Bức màn trướng trong Đền Thờ bỗng xé ra làm hai từ trên xuống dưới. Viên đại đội trưởng đứng đối diện với Đức Giêsu, thấy Người tắt thở như vậy liền nói: “Quả thật, người này là Con Thiên Chúa”.
Bài giáo lý của Đức Thánh Cha
Anh chị em thân mến,
Chào buổi sáng và cám ơn sự hiện diện của anh chị em: thật là một chứng tá tuyệt đẹp!
Hôm nay chúng ta chiêm ngắm đỉnh cao của đời sống Chúa Giêsu nơi trần gian: cái chết của Người trên thập giá. Các sách Tin Mừng ghi lại một chi tiết rất quý giá, xứng đáng để chúng ta chiêm niệm với ánh sáng đức tin: trên thập giá, Chúa Giêsu không chết trong thinh lặng. Người không lịm dần đi như một ngọn đèn tắt lửa, nhưng Người rời bỏ sự sống với một tiếng kêu lớn: “Đức Giêsu thét lớn tiếng và trút hơi thở cuối cùng” (Mc 15,37). Tiếng kêu ấy chứa đựng tất cả: nỗi đau, sự bị bỏ rơi, lòng tin, sự hiến dâng. Đó không chỉ là tiếng kêu của thân xác gục ngã, mà còn là dấu chỉ cuối cùng của một cuộc đời hoàn toàn phó thác.
Tiếng kêu này được tiền đề bởi một câu hỏi đau lòng nhất: “Lạy Thiên Chúa con, sao Ngài bỏ con?” (x. Mc 15,34). Đó là câu mở đầu của Thánh Vịnh 22, nhưng trên môi Đức Giêsu, nó mang một trọng lượng độc nhất. Người Con hằng sống trong sự hiệp thông mật thiết với Cha nay lại cảm nghiệm sự im lặng, sự vắng bóng, vực thẳm. Đây không phải là khủng hoảng đức tin, nhưng là chặng cuối của một tình yêu trao ban đến tận cùng. Tiếng kêu của Chúa Giêsu không phải là thất vọng, mà là sự thành thật tuyệt đối, là niềm tín thác còn trụ vững ngay cả khi tất cả đều im lặng.
Khi ấy, bầu trời tối sầm và bức màn trong Đền Thờ xé đôi (x. Mc 15,33.38). Như thể chính vũ trụ đang chia sẻ nỗi đau này, đồng thời hé mở một điều mới mẻ: Thiên Chúa không còn ngự đằng sau bức màn nữa – dung nhan của Người nay được tỏ bày trọn vẹn nơi Đấng chịu đóng đinh. Chính nơi thân xác tan nát ấy, tình yêu lớn lao nhất được biểu lộ. Chính ở đó, ta nhận ra một Thiên Chúa không đứng xa, nhưng bước vào tận cùng nỗi đau của ta.
Người lính đại đội trưởng, vốn là người ngoại giáo, đã hiểu điều này. Không phải vì ông nghe một bài giảng, nhưng vì ông đã thấy Chúa Giêsu chết theo cách ấy: “Quả thật, người này là Con Thiên Chúa!” (Mc 15,39). Đây là lời tuyên xưng đức tin đầu tiên sau cái chết của Đức Giêsu – hoa trái của một tiếng kêu không tan biến trong gió, nhưng chạm đến một con tim. Đôi khi điều ta không thể nói nên lời, trái tim lại thốt lên bằng tiếng kêu. Và đó không phải lúc nào cũng là yếu đuối, mà có thể là một hành động nhân bản sâu xa.
Chúng ta thường nghĩ tiếng kêu là hỗn độn, cần phải kìm nén. Nhưng Tin Mừng cho tiếng kêu một giá trị to lớn, nhắc nhở rằng nó có thể là một lời cầu khẩn, một sự phản kháng, một khát vọng, một sự phó thác. Nó thậm chí có thể là hình thức tột cùng của lời cầu nguyện, khi không còn ngôn từ nào nữa. Trong tiếng kêu ấy, Chúa Giêsu đã trao tất cả những gì còn lại: tất cả tình yêu, tất cả hy vọng.
Quả thật, nơi tiếng kêu còn có niềm hy vọng không chịu đầu hàng. Người ta kêu lên khi còn tin rằng có ai đó nghe thấy. Tiếng kêu không phải là dấu hiệu tuyệt vọng, nhưng là một ước vọng. Chúa Giêsu không kêu chống lại Chúa Cha, nhưng kêu hướng về Người. Dù trong im lặng, Người vẫn xác tín rằng Cha hiện diện. Và bằng cách ấy, Người dạy chúng ta rằng: niềm hy vọng của ta cũng có thể kêu lên, ngay cả khi mọi sự tưởng chừng đã mất.
Tiếng kêu, như vậy, trở thành một cử chỉ thiêng liêng. Nó không chỉ là hành động đầu tiên khi ta chào đời trong tiếng khóc; nó cũng là cách để duy trì sự sống. Người ta kêu khi đau khổ, nhưng cũng kêu khi yêu thương, khi gọi mời, khi cầu xin. Tiếng kêu là lời khẳng định ta còn sống, ta không muốn tan biến trong thinh lặng, ta còn điều để hiến dâng.
Trong hành trình cuộc đời, có những lúc nếu giữ nỗi niềm trong lòng, nó sẽ gặm nhấm ta dần dần. Chúa Giêsu dạy ta đừng sợ kêu lên, miễn sao lời kêu ấy chân thành, khiêm tốn, hướng về Chúa Cha. Một tiếng kêu sinh ra từ tình yêu không bao giờ là vô ích. Và khi phó dâng cho Thiên Chúa, nó không bao giờ bị bỏ qua. Đó là cách để ta không rơi vào cứng cỏi, để tiếp tục tin rằng một thế giới khác vẫn có thể.
Anh chị em thân mến, chúng ta cũng hãy học điều này nơi Chúa Giêsu: học tiếng kêu của niềm hy vọng trong giờ thử thách tột cùng. Không phải để làm tổn thương, nhưng để phó thác. Không phải để kêu vào khoảng không, nhưng để mở rộng trái tim. Nếu tiếng kêu ấy chân thật, nó có thể trở thành ngưỡng cửa của một ánh sáng mới, của một cuộc sinh mới. Như với Đức Giêsu: khi mọi sự tưởng như kết thúc, thì thật ra ơn cứu độ lại bắt đầu. Nếu được cất lên với sự tin tưởng và tự do của những người con Thiên Chúa, thì tiếng kêu đau thương của nhân loại chúng ta, kết hợp với tiếng kêu của Đức Kitô, có thể trở thành nguồn hy vọng cho ta và cho những ai ở quanh ta.
Tóm lược Bài giáo lý
Anh chị em thân mến, trong hành trình giáo lý Năm Thánh “Đức Kitô, niềm hy vọng của chúng ta”, hôm nay chúng ta chiêm ngắm cái chết của Đức Giêsu trên thập giá. Điều gây ấn tượng là Người không chết trong thinh lặng, nhưng thét lên tiếng kêu lớn. Tiếng kêu của Đấng chịu đóng đinh không phải là yếu đuối, cũng không là khủng hoảng đức tin, nhưng là một hành động tín thác bền bỉ. Như thế, Chúa Giêsu bày tỏ một cuộc đời được hoàn toàn hiến dâng cho Chúa Cha.
Hành vi hy vọng giữa lúc thử thách tột cùng này đã chạm đến con tim con người. Hãy nhớ đến viên đại đội trưởng: chính nhờ xúc động trước tiếng kêu của Chúa Giêsu, ông đã tuyên xưng đức tin đầu tiên sau cái chết của Người: “Quả thật, người này là Con Thiên Chúa!” (Mc 15,39).
Anh chị em thân mến, noi gương viên đại đội trưởng, ước chi những tiếng kêu đức tin của chúng ta, hợp nhất với tiếng kêu của Chúa Kitô, trở thành dấu chỉ của niềm hy vọng và lòng tín thác nơi Chúa Cha, Đấng hằng lắng nghe tiếng kêu của con cái Người.
